اخلاق نظامى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ١٤٧
درس هفدهم: عفّت و پاكدامنى نيروى جنسى، يكى از نعمتهاى ارزشمند الهى است كه در وجود آدمى به وديعت نهاده شده است. اين نيروى طبيعى و ضرورى، اگر به شكل صحيح به كار گرفته شود، سبب آرامش انسان، تكامل روحى و بقاى نسل بشر مىگردد؛ چنان كه افراط و تفريط در به كارگيرى آن، سبب آشفتگى روحى، فساد و فحشا، نابودى نسل مىشود. «عفّت»، حد وسط و برقرارى اعتدال ميان افراط و تفريط است. در تعريف عفّت گفتهاند:
عفّت عبارت است از پيروى نيروى جنسى از عقل و فرمانبردارى از آن در كيفيت و اندازه خوراك و شهوت. همچنين دورى از آنچه كه عقل از آن نهى مىكند. بنابراين، عفّت حدّ ميانهاى است كه عقل و شرع آن را خوش مىدارند؛ چنان كه دو طرف افراط و تفريط را ناپسند مىشمارند. «١» افراط و شهوت رانى ممكن است به دو گونه حرام و حلال باشد. زشتى شهوت رانى حرام بر كسى پوشيده نيست و بزرگان و علماى اخلاق، قسم دوم را نيز بسيار نكوهش كردهاند و در زشتى و زيان آن، سخن راندهاند. «٢» اميرمؤمنان- صلوات اللّه عليه- مىفرمايد:
«اهْجُرُوا الشَّهَواتِ فَانَّها تَقُودُكُمْ الى رُكُوبِ الذُّنُوبِ وَ التَّهَجُّمِّ عَلَى السَّيِّئاتِ» «٣» از شهوتها فاصله بگيريد كه شما را به ارتكاب گناهان و رغبت به زشتىها