اخلاق نظامى

اخلاق نظامى - الهامى نيا، على اصغر - الصفحة ١٣٠

كريم در وصف بندگان خدا بيان كرده، رفتار متواضعانه آنان است:
«وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذينَ يَمْشُونَ عَلَى الْارْضِ هَوْنًا وَ اذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلامًا» «١» بندگان خداى رحمان كسانى‌اند كه با تواضع بر زمين راه مى‌روند و چون نادانان خطابشان كنند، سخن نرم و مسالمت جويانه گويند.
خداى سبحان به رهبر اسلام سفارش مى‌كند:
«وَ اخْفِضْ جَناحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنينَ» «٢» در برابر هر يك از مؤمنان، كه از تو پيروى مى‌كند، فروتنى كن.
همچنين، در كنار وظايف متعددى كه براى فرزندان در برابر پدر و مادر ذكر كرده، فرموده است:
«وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ» «٣» در برابرشان، از روى مهربانى، شانه‌ها را فرو انداز (: تواضع كن).
پيشوايان اسلام، ارزش تواضع را بيان و حد و مرزش را تعيين كرده‌اند. امام رضا عليه السلام درباره حدّ تواضع فرموده است:
تواضع درجاتى دارد. از آن جمله، انسان قدر خويش را بشناسد و با دلى سالم در جايگاه خود نشيند، دوست نداشته باشد به سوى كسى رود، مگر چنان كه به سويش آيند، اگر بدى بيند، آن را با نيكى بپوشاند و فرو خورنده خشم و درگذرنده از [لغزش‌] مردم باشد و خداوند نيكوكاران را دوست دارد. «٤»