مبانِی اخلاق در آِیات و رواِیات - حسینی طهرانی، سید محمد حسین - الصفحة ٢٤٣ - احکام خرید و فروش و ساختن مجسّمه و عروسک
کسی ریش دیگری را بتراشد، کار حرامی کرده است؛ و اگر کسی دکّان خود را به ریشتراش اجاره بدهد، کار حرام کرده است؛ چون اعانت بر گناه کرده.
حرمت ربا و هرگونه مشارکت و کمک در این مسئله
و نظیر اینها از مثالهایی که میتوان زد، بسیار زیاد است. ربا خوردن و ربا دادن حرام است؛[١] یعنی انسان یا معاملۀ ربوی کند، یا قرض ربوی بدهد، معاملۀ جنس به جنس و زیاده، یا قرضی بدهد و زیاده، اینها حرام است. پنج طایفه در این معاملات ربوی لعنت شدهاند: ربا دهنده، ربا گیرنده، واسطۀ معامله، شاهد، و کاتب؛[٢] این پنج طائفه در نزد پروردگار ملعوناند. و ربا به هر صورت و به هر کیفیّتی میخواهد باشد؛ انسان ده تومان به رفیقش قرض میدهد که موقع غروب، ده تومان و یک قران به انسان بر گرداند؛ صد تومان قرض میدهد که در آخر ماه صد و یک تومان بدهد، یا بیشتر یا کمتر؛ ربا شخصی باشد یا کلّی باشد؛ بهصورت صّرافخانهها باشد یا بهصورت بانکهای بزرگ باشد؛ همهاش حرام است! اینها ربا خانه است و ربا دهنده و ربا گیرنده و کاتب و شاهد و واسطه، ملعوناند؛ چون اینها در متن ربا واقعاند.
امّا افرادی که در متن ربا واقع نیستند، بلکه کمک میکنند؛ مثل آن قاصدی که کاغذ را از طرف بانک میآورد به کاتب میدهد و بر میگردد؛ آن کسی که در بانک را باز میکند؛ آن کسی که جارو میکند؛ آن کسی که پاسبانی میکند؛ آن کسی که به هر قسم از اقسام اعانت و کمک، کمک میکند؛ اینها در تحت عنوان کمک بر إثم است و حرام است و باید اجتناب کرد. پولی هم که انسان از آنها میگیرد حرام است، و حقوقی هم که میگیرد حرام است.
احکام خرید و فروش و ساختن مجسّمه و عروسک
نظیر این مثال زیاد است. مجسّمه فروختن حرام است، عروسک فروختن
[١]. فقه الرّضا علیه السّلام، ص ٢٥٦.
[٢]. جامع الأخبار، شعیری، ص ١٤٥؛ دعائم الإسلام، ج ٢، ص ٣٧؛ عوالی اللّئالی، ج ٢، ص ١٣٦؛ با قدری اختلاف.