مبانِی اخلاق در آِیات و رواِیات - حسینی طهرانی‌، سید محمد حسین - الصفحة ٢١٢ - سعۀ عفو و رحمت الهی در حکایت پذیرش توبۀ نصوح جوان فاجر

دیدند که وحوش اطراف او جمع شده‌اند و به حال او رقّت می‌کنند، مرغان می‌آیند و به حال او رقّت می‌کنند، حضرت خودشان آمدند و گفتند: «یا بُهلولُ أَبشرْ! ای بهلول آفرین بر تو! آفرین بر تو! خوب عملی کردی و خوب تدارک کردی و آن ریشۀ گناه را از قلبت پاک کردی!

خودشان رفتند و با دست شریف خود غُل را از گردنش باز کردند و دستور دادند اصحاب آب آوردند و صورتش را شستند و حضرت به او محبّت و مهربانی کردند و فرمودند: (لمثل هَٰذَا فَليَعمَل ٱلعَٰملُونَ)؛[١] «توبه‌کنندگان باید این‌طور توبه کنند و این‌طور عمل کنند!» و این جوانی بود که آن روز که پیش من آمد سرا پای او آتش بود، ولی او با این گریه‌ها و این مناجات‌ها و با این توبه، تدارک کرد و تمام آتش خود را از بین برد و تبدیل به رحمت کرد!

آیه نازل شد: (أُوْلَـٰٓئكَ جَزَآؤُهُم مَّغفرَةٞ مّن رَّبّهم وَجَنَّـٰتٞ تَجري من تَحتهَا ٱلأَنهَٰرُ خَٰلدينَ فيهَا وَنعمَ أَجرُ ٱلعَٰملينَ)؛[٢] «برای او مغفرت خدا است و خدای علیّ أعلیٰ بهشت‌هایی برای او مُعَدّ و مهیّا فرموده است که نهرهایی در زیر آن بهشت‌ها جاری است.»[٣]

حالا ما همه اجمالاً دارای گناه هستیم؛ کم بیش و هر کس به اندازۀ خود! در این شب قدر، اوّلاً باید توبه کنیم تا گناهان پاک بشود، وقتی گناه پاک بشود مقدّرات عوض می‌شود؛ انسان اوّل باید آب لجن حوض را بکشد و بیرون بریزد تا آب تازه به‌جای آن آب بریزد، اگر آب تازه هم روی آن آب لجن بریزند، فایده نمی‌کند! پس اوّل باید توبه کرد و اوّل باید طهارت کرد.

[١]. سوره صافات (٣٧) آیه ٦١.

[٢]. سوره آل عمران (٣) آیه ١٣٦.

[٣]. تفسیر الصّافی، ج ١، ص ٣٨٢، به نقل از الأمالی، شیخ صدوق، ص ٤٢.

[٤]. دیوان حافظ (قزوینی)، ص ٤٨٦، غزل ٤٢٣.