مبانِی اخلاق در آِیات و رواِیات - حسینی طهرانی‌، سید محمد حسین - الصفحة ١٤٣ - جایگاه قوانین حقوقی در اسلام

أعوذُ باللَه من الشَّیطان الرَّجیم

بسم الله الرّحمٰن الرّحیم

و صلّی الله علیٰ محمّدٍ و آله الطّاهرین

و لعنةُ الله علیٰ أعدائهم أجمعین

دستورات اخلاقی اسلام نسبت به عفو و گذشت

یکی از آیات وارده در قرآن مجید این است:

(خُذ ٱلعَفوَ وَ أمُر بٱلعُرف وَ أَعرض عَن ٱلجَٰهلينَ)؛[١] «(سه دستورالعمل است): عفو و گذشت و إغماض را پیشه کن و به کار نیکو و پسندیده امر کن و از جاهلین إعراض کن!»

از امام علیه السّلام سؤال کردند که تفسیر این آیه چیست؟ حضرت فرمود سه چیز است:

صلْ مَن قَطَعَک، أعط مَن حَرَمَک، اُعفُ عَمَّن ظَلَمَک؛[٢] «آن کسی که با تو بریده است، تو به او وصل کن، و به آن کسی که تو را محروم کرده است عطا و عنایت کن، و آن کسی را که به تو ظلم کرده است عفو کن!»

جایگاه قوانین حقوقی در اسلام

هم آن سه دستور اوّل به‌عنوان کلّی از دستورات است، و هم این سه تفسیری که امام علیه السّلام بیان فرموده‌اند از دستوراتی است که انسان باید عمل کند! ولیکن

[١]. سوره أعراف (٧) آیه ١٩٩.

[٢]. الأمالی، شیخ طوسی، ص ٦٤٤، با قدری اختلاف.