در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ٢٤١ - شبهه اصول فارسى

مؤلّفان متقدّم اين مطالب را ثبت كرده‌اند و گفته‌اند كه تشيّع در مناطق محدودى از سرزمين فارس‌ها وجود داشته كه ابتداى آن در شهر قم بوده است. با توجّه به اين نكته كه ساكنان اوّليّه قم، عربى خالص بوده‌اند، نه از فارس‌ها!

يا قوت حموى درباره شهر قم مى‌نويسد:

«شهر قم، شهرى جديد است كه در معاجم، اثرى از آن ديده نمى‌شود. اوّلين كسى كه متوّجه آن شد، طلحة بن احوص أشعرى بود ... و تمام ساكنان آن شيعه اماميّه هستند. آغاز تأسيس آن در زمان حجّاج بن يوسف، در سال ٨٣ هجرى بوده است ... هنگامى كه ابن اشعث شكست خورد، همراه عدّه‌اى كه با وى پيمان برادرى بسته بودند، به كابل بازگشت، برادران وى عبارت بودند از: عبدالله، احوص، عبدالرحمان، اسحاق و نعيم. آنان از بنى سعد بن مالك بن عامر اشعرى بودند. در ميان اين افراد، عبدالله بن سعد داراى جايگاه بالاترى بود. او فرزندى قَدرى مسلك در كوفه داشت كه امامى بود و از كوفه به قم مهاجرت كرد. همو بود كه باعث گسترش تشيّع در ميان ساكنان قم شد و هيچ سنّى در اين شهر وجود ندارد».[١]

چنان كه حموى نقل مى‌كند، تشيّع تا زمان معتمد عبّاسى وارد شهر رى نشده بود.

[١] - معجم البلدان: ٧/ ١٥٩.