در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ١٦١ - فرقههاى اسلامى و انحرافات غلات
داشتند، مرجعيّت علمى، شرعى و سياسى شيعيان را برعهده گرفتند. اينان نايبان عامّ امام غايب بودند و احكام را از قواعد و قوانينى كه ائمّه اطهار پىريزى كرده بودند، استنباط مىكردند.
فرقههاى اسلامى و انحرافات غُلات
ادامه مسير تشيّع در طول تاريخ، خالى از مصايب و مشكلات نبود. حاكمان اموى و عبّاسى، شيعيان را تحت فشار و شكنجه و قتل و غارت قرار مىدادند. همين باعث مىشد كه ائمّه (عليهم السلام) راه تقيّه را در پيش بگيرند، اين در حالى بود كه آنان نمىتوانستند حقايق را به شكل صريح و علنى بازگو نمايند.
ائمّه (عليهم السلام) براى حفظ خون شيعيان، آنان را به تقيّه سفارش مىكردند تا نهال تشيّع زنده بماندو در فرصت مناسب، رشد و نموّ كند و ثمربدهد.
اين فشارها و تقيّهها باعث شد كه بعضى از شيعيان، دچار شك و ترديد شوند و بعضى از افراد مريض و فرصتطلب، از اين اوضاع سوء استفاده كرده و سعى مىكردند به اهداف خيالى خود برسند. به علاوه جهل و بىخبرى عوام، باعث مىشد كه افكار و مسيرهاى انحرافى در مسير تشيّع واقعى به سرعت رشد و نموّ كنند؛ چنان كه در ميان مذاهب ديگر مسلمانان نيز اين چنين بود. در مدّتى كوتاه، فرقههاى: خوارج، معتزله، جهميه، مرجئه و غيره پديد آمدند؛ زيرا