نظريات اخلاقي، علمى، ديني، سياسي و اجتماعى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٧٤ - (٢٥) خلود در دوزخ

(٢٥) خلود در دوزخ‌

بدون ترديد كفار معاند از نظر قرآن مجيد در دوزخ مخلدند و آيات زيادى بر آن دلالت دارد، و دانشمندان مسلمان در آن اختلافى ندارند، ولى بر اين مسأله اين ايراد گرفته شده كه اين جزا سنگين‌تر از عمل است، شخص كافر باندازه زمان كفر و فسق خود بايد عذاب شود، چگونه عذاب ابدى جزاى كفرهفتا ساله او مثلا قرار گرفته است.

اكثر انسانها از نظر قرآن كافرند آيا رحمت واسعه الهى تقاضا دارد كه همه اينها در هر دوره در عذاب جاودانه دوزخ مخلد باشند؟ ولى در باب سوم گفتيم كه هر كافر مستحق دوزخ نيست تا چه رسد بخلود در آن، بنابراين آنچه كه مهم است اعتراض اول است كه جواب‌هاى متعددى به آن داده شده است:

جواب اول: عقاب بر خود كفر تنها نيست بلكه بر نيت كفر است، كافر نيتش اينست كه اگر تا ابد زنده باشد كافر خواهد ماند، چنانچه مؤمن هم قصد ايمان را تا ابد دارد، بنابراين عذاب و ثواب آنان نيز ابدى است و بر اين معنى روايتى هم وارد شده است.

ولى گذشته از ضعف روايت مذكور از نظر سند، حرمت نيّت حرام هم از نظر شرعى بطور واضح ثابت نيست و ادلّه لفظى درباره آن مختلف است و روايت معتبر دلالت دارد كه نيت بد نوشته نمى‌شود.

ولى ممكن است بگوئيم نيت كفر از نظر عقل تجرى كامل شمرده شده مستحق عقاب است و در اين حكم عقل، هيچ شائبه‌اى نيست و از نظر شرعى و دلالت آيات بر خلود كفار اين حكم عقل را تاكيد ميكند، بنابراين ميشود رواياتى كه مجرد نيّت بد (نيت السوء) را حرام نميداند بر ساير معاصى غير