نظريات اخلاقي، علمى، ديني، سياسي و اجتماعى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٤٩ - ٦- آزادى دينى
پشيمان مىشوى، بفكر تزكيه نفس خود باش كه إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ.
٤- آزادى اجتماعى، هر كس هر چه بخورد و هر چه بپوشد و هر جائى برود بهر سرزمينى توطن نمايد، هر كارى بكند، با هر كسى روابط برقرار نمايد، زن بگيرد، شوهر كند، هر شغلى اختيار كند، حكومتها نبايد جلو افراد را بگيرند و اراده آنان را بشكنند، انسان آزاد آفريده شده است و ميل دارد آزاد بماند بلى اين آزادى سه كمربند دارد:
اول- مستلزم ضرر و اذيت ديگران نشود و گرنه اجتماع، جنگل حيوانات ميشود.
دوم- بمصالح عمومى جامعه آسيب نرساند.
سوم- حدود دينى (در جوامع دينى) مد نظر قرار داده شود.
٥- آزادى اقتصادى كه هر كس در امر توليد و مبادله و مصرف آزاد باشد ضد سوسياليزم و كمونيزم. ولى سه قيد گذشته در اينجا نيز آمدنى است.
و چون آزادى اقتصادى بعدالت اجتماعى و حتى امنيت عمومى ارتباط مستقيم دارد اديان آسمانى (البته نگارنده از غير اسلام اطلاعى ندارد) و قوانين وضعى امروزى به آن توجه خاصى مبذول داشتهاند و مستحق توجه هم است، نگارنده دو كتاب بنام (اقتصاد معتدل) و (اقتصاد اسلامى) در اين مورد تأليف كرده كه سالها قبل طبع و نشر شده است و از تفصيل و اشاره بحث ديگر در اينجا معذرت ميخواهد.
٦- آزادى دينى
از نظر عقل هر انسان مكلف است دين حق را بدست آورده و به آن گردن نهد و تشخيص آن بعهده خود افراد است، و از نظر دينى شايد هيچ