در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ١٦٠ - ويژگيهاى زبان قرآن

بدين شرح است: تفكيك ميان علم و دين، قبول كردن گفته «علم ظنى است و قطعى نيست»، سيال كردن معرفت دينى و جدا كردن آن از دين، تأويل گفته‌هاى دين، عرفى دانستن زبان دين يا در نظر بعضى سمبليك دانستن آن و نظريات ديگرى كه درباره زبان دين گفته شده از قبيل: نظريه ابراز احساسات، نظريه نمادين، نظريه آيينى، نظريه اسطوره‌اى؛ كه تفصيل هر كدام را بايد در كتاب‌هايى كه در اين باره نوشته شده، جست![١]

ولى، بحث ما گفتگو در زبان قرآن است حتى گفته‌هاى پيامبر و امامان هم داخل نيستند؛ زيرا بحث از آنها جاى ديگرى دارد (بحث از حديث)، و مقوله قرآن كه عين وحى است با گزارش از وحى تفاوت دارد.

در قرآن از موضوعات مختلفى بحث شده است مانند: قصص و حكايات، پند واندرز، دعا و عبادت، تمجيد و ستايش، هدايت و ضلالت، خير و شر، بهشت و جهنم، غيب و شهود، مرگ و حيات، طينت و طبيعت، و ما مى‌خواهيم درك كنيم قرآن در اين موارد با چه زبانى با ما صحبت مى‌كند تا آن را واسطه تفسير صحيح قرآن قرار دهيم، پس بحث ما در فهم مراد خداوند است از لحاظ بيان و زبان.

[١]. ر. ك: باربور، علم و دين، ترجمه بهاءالدين خرمشاهى، ص ٢٧٧؛ كاسيرر، زبان و اسطوره، ترجمه محسن ثلاثى، و نويا، تفسير قرآنى و زبان عرفانى، ترجمه اسماعيل سعادت.