زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ٩٢ - ٢٢٩ مزار امامزاده قاسم بن امام حسن (ع)
قاسم بن امام حسن مجتبى (ع): در كتب تاريخ، تراجم و انساب، براى امام حسن مجتبى (ع) از ١٥ تا ٣١ فرزند، ذكر شده است.[٢٧٦] با مرورى اجمالى به مقاتل و منابع تاريخى، چنين به دست مىآيد كه چهار تا شش تن از فرزندان امام حسن مجتبى (ع)، به نامهاى حسن مثنّى، قاسم، عبدالله، عمرو، عبدالرحمان و ابوبكر، به همراه امام حسين (ع) به سوى كربلا، حركت كردند.[٢٧٧] عبدالرحمان در مسير حج و با لباس احرام، در منطقه ابواء از دنيا رفت[٢٧٨] و قاسم، عبدالله و ابوبكر نيز در روز عاشورا، به شهادت رسيدند.[٢٧٩]
قاسم از همسر امام حسن (ع)، به نام «رمله» كه امولد بود، به دنيا آمد.[٢٨٠] شواهدى وجود دارد كه اين بانو، مادر ابوبكر بن حسن (ع) نيز بوده و در كربلا، به همراه فرزندانش، حضور داشته است.[٢٨١]
برخى از منابع، سال ولادت قاسم را ٤٧ هجرى ذكر كردهاند.[٢٨٢] بنابراين او در زمان شهادت پدر بزرگوارش، سه ساله و در واقعه كربلا سيزده يا چهارده ساله بوده است.[٢٨٣] اما به گفته بيهقى، او در زمان شهادت، شانزده ساله بود.[٢٨٤]
قاسم، نوجوانى بود كه هنوز به سن بلوغ نرسيده بود. وقتى به منظور اجازه گرفتن براى به ميدان رفتن، نزد امام حسين (ع) آمد، امام نظر بر او افكند و دست بر گردنش
[٢٧٦] . الارشاد، ج ٢، ص ٢٠؛ اعلام الورى، ص ٢١٢؛ مناقب آل ابىطالب، ج ٤، ص ٢٩؛ الشجرة المباركة، ص ٣؛ كشف الغمّة، ج ٢، ص ١٩٨؛ تاريخ الائمة، ص ١٨؛ انيس المؤمنين، ص ٩٢؛ تاج المواليد، ص ١٠٣؛ كاشف الغمّة، صص ٦٦ و ٦٧؛ التتمة فى تواريخ الائمة، ص ٦٩.
[٢٧٧] . مناهل الضرب، ص ٢٣.
[٢٧٨] . الارشاد، ج ٢، ص ٢٦.
[٢٧٩] . پژوهشى پيرامون شهداى كربلا، صص ١٠٠، ١٠٢ و ١٠٥.
[٢٨٠] . ابصار العين، ص ٣٦.
[٢٨١] . لباب الانساب، ج ١، ص ٤٠١.
[٢٨٢] . كاشف الغمه، ص ٣٣.
[٢٨٣] . پژوهشى پيرامون شهداى كربلا، ص ١٠٩.
[٢٨٤] . لباب الانساب، ج ١، ص ٤٠١.