زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ١٧٧ - ٢٦٦ مرقد على بن يقطين

به گفته ابن‌نديم، على بن يقطين در سال ١٢٤ ه. ق، در كوفه به دنيا آمد.[٥٧٧] در منابع تاريخ اسلام، نام وى نخستين بار در دوران مهدى عباسى، به چشم مى‌خورد و به گفته طبرى، مهدى او را به رياست ديوان «زمام الازِمّه» كه مسئوليت اين ديوان، بازرسى و رسيدگى بر دواير دولتى بود، گماشت.[٥٧٨]

شيخ طوسى در رجال خود، على ابن يقطين را در شمار ياران امام موسى كاظم (ع) ذكر كرده است.[٥٧٩] كشى نيز روايات متعددى از امام هفتم (ع) درباره على آورده كه در آنها، به نيكى از وى ياد شده است و امام، بارها او را به بهشت وعده داده و برايش طلب رحمت كرده است. همچنين به او سفارش كرد كه به هم‌كيشان خود، يارى كند. على بن يقطين نيز به امام وعده كمك به شيعه را داد و حتى مخفيانه، اموالى را براى امام (ع) مى‌فرستاد.[٥٨٠] كلينى نقل مى‌كند كه وى، ماليات را آشكارا از شيعيان مى‌گرفت و پنهانى به آنها برمى‌گرداند.[٥٨١]

على بن يقطين از همكارى با خلفا، ناراحت بود و امام او را دلدارى مى‌داد و به او مى‌فرمود: «خداوند، كنار ظالمان، خوبانى دارد تا از اوليايش، دفع شر كنند و تو اين‌گونه‌اى».[٥٨٢] شيخ مفيد، دو خبر درباره علم غيب امام كاظم (ع) و نجات على بن يقطين از توطئه خبرچينان هارون آورده است كه يكى به وضو گرفتن وى به روش اهل‌سنت و ديگرى، به لباس اهدايى هارون مربوط است.[٥٨٣]

افزون‌بر على بن يقطين، دو تن از برادران وى، خزيمه و يعقوب، از فرزندان يقطين‌

[٥٧٧] . الفهرست، النديم، ص ٢٧٩.

[٥٧٨] . ر. ك: دولتمردان شيعه در دستگاه خلافت عباسى، ص ٧١.

[٥٧٩] . رجال الطوسى، ص ٣٤٠.

[٥٨٠] . اختيار معرفة الرجال، ص ٤٣٠.

[٥٨١] . الكافى، ج ٥، ص ١١٢.

[٥٨٢] . اختيار معرفة الرجال، ص ٤٣٣. همچنين رك: الكافى، ج ٥، صص ١١٠- ١١٢.

[٥٨٣] . الارشاد، ج ٢، صص ٢٢٥ و ٢٢٧.