زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ١٥٠ - ٢٦٣ مزار سيد يحيى بن عمر علوى

الشهيد (ع)، ابوالحسين، احد ائمه الزيديّة ...».[٤٧٤]

بر اين اساس، بى‌ترديد، وى از ائمه زيديه بوده است. البته به اين معنا نيست كه خود يحيى، اين عقيده و مذهب را داشته است؛ زيرا زيدى‌ها، هر سيدى را كه قيام كند، با برخى شرايط ديگر، جزو ائمه خود مى‌دانند.

تاريخ و محل قيام‌

مشعل جاودانى كه زيد (ع) به دست پويندگان راه حق و علويان داده بود، خاموش شدنى نبود و اگر در نقطه‌اى از سرزمين اسلامى، خاموش مى‌شد، به سرعت در نقطه‌اى ديگر، زبانه مى‌كشيد و بر اندام جنايتكاران، لرزه مى‌افكند.

اين بار يكى از فرزندزادگان زيد (ع)، پرچم قيام عيله ستم را به دوش كشيد و سرزمين عراق، قيام مردى از دودمان آل محمد (ص)، به نام يحيى بن عمر را به خود ديد. مورخان اسلامى، محل قيام تاريخى يحيى را در كوفه و در منطقه‌اى، به نام شاهى، ثبت كرده‌اند.[٤٧٥] ولى درباره تاريخ قيام وى، اختلاف است؛ برخى قيام يحيى را در زمان متوكل عباسى و در سال ٢٣٥ ه. ق،[٤٧٦] و برخى در زمان مستعين و در سال ٢٥٠ ه. ق، دانسته‌اند.[٤٧٧] ولى مسلّم اين است كه قيام يحيى، دو مرحله داشته است: نخست در سال ٢٣٥ ه. ق، در خراسان كه در اين دوره، يحيى دستگير و روانه زندان شد و پس از آزادى، در بغداد سكونت كرد؛ تا اينكه در سال ٢٤٩ يا ٢٥٠ ه. ق، در كوفه قيام كرد و به شهادت رسيد.

[٤٧٤] . مستدركات علم الرجال، ج ٨، ص ٢٢٢.

[٤٧٥] . المنتظم، ج ٧، ص ٣٩؛ تاريخ الكوفة، ص ٣٨١؛ تاريخ يعقوبى، ج ٢، ص ٥٢٩؛ مروج الذهب، ج ٤، ص ١٥٩؛ تحفة الأحباب، ص ٥٧٦؛ المجدى، ص ١٧٠؛ تاريخ الطبرى، ج ١١، ص ٢١١؛ تاريخ ابن خلدون، ج ٣، ص ٥٦.

[٤٧٦] . دايرة المعارف الشيعة العامة، ج ١٨، ص ٥٠٦؛ الاعلام، ج ٨، ص ١٦٠.

[٤٧٧] . سرّالسلسلة العلويّه، ص ٦٢؛ تاريخ الطبرى، ج ١١، ص ٢١١؛ الكامل فى التاريخ، ج ٧، ص ١٢٦؛ الشافى، ج ١، صص ٢٨٤ و ٢٨٥.