زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ١٢٢ - ٢٤٣ آستان قاسم بن موسى (ع)
سالها و نهضت ابوالسرايا در سال ١٩٩ ه. ق، بوده است. بنابراين كسى كه در زمان حيات پدر، در سال ١٨٣ ه. ق، وفات يافته است، چگونه توانسته در سال ١٩٩ تا ٢٠٣ ه. ق، با ابوالسرايا يا با خواهر و برادرش، همراهى كند. در نتيجه، مىتوان دريافت كه شخصيت قاسم بن عباس بن موسى (ع)، با قاسم بن موسى (ع)، براى برخى از مؤلفان كتابهاى تراجم، خلط شده است.
علماى انساب، قاسم را از فرزندان بلاعقب امام موسى كاظم (ع)، ذكر نمودهاند. حتى در هيچ منبعى، او را صاحب فرزند دختر نيز ندانستهاند و مىنويسند كه او، به حسب ظاهر، به انتخاب همسر، موفق نشده است.[٣٩١]
اما مؤلف «شجره طوبى» كه ماجراى متوارى شدن قاسم به حله را با جزئيات بيشترى نقل كرده، مىنويسد كه او صاحب فرزند دخترى بوده است و مىافزايد:
هارونالرشيد، زندگى را بر فرزندان پيغمبر (ص) تنگ كرده بود. پس از شهادت حضرت امام موسى كاظم (ع)، بسيارى از فرزندان آن حضرت، متوارى شدند كه از جمله آنها، حضرت قاسم بوده است. او از مدينه، به طرف شرق فرارى شد؛ تا كمكم به عراق رسيد. روزى، كنار فرات نشسته بود. ديد دو دختربچه با يكديگر بازى مىكنند. ولى [آن دو] براى اثبات مقصود خويش، به حق امير صاحب بيعت، قسم مىخورند. قاسم، خوشحال شد. از آنها پرسيد: «منظورتان از اين امير كه قسم مىخوريد، كيست؟» گفتند: ابوالحسن، پدر حسن و حسين (ع) قاسم خوشحال شد كه بحمدالله در محل دوستان آل محمد (ص) رسيده است.
حضرت قاسم خواست كه آنها، وى را به رئيس قبيله، راهنمايى كنند. معلوم شد كه رئيس قبيله، پدر يكى از آن دو دختر است. رئيس قبيله، او را به خانه خود برد و از او، پذيرايى درخور توجهى كرد. پس از پايان دوران مهمانى كه سه روز است، قاسم فرمود: «دوران مهمانى من تمام شد. بعد از اين، هرچه بخورم، صدقه است و
[٣٩١] . عمدة الطالب، ص ٢٢٧؛ النفحة العنبرية، ص ٦٣؛ مناهل الضرب فى انساب العرب، ص ٣٩٣؛ الشجرة المباركة، ص ٧٧؛ الفخرى فى انساب الطالبيّين، ص ١٧؛ التذكرة، ص ١٥١؛ فرزندان امام موسى بن جعفر( ع)، ص ٢٤.