زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ٤٢٥ - ٤٣٨ مزار سيد محمد بن حسن سابسى

٤٣٨. مزار سيد محمد بن حسن سابسى‌

اين زيارتگاه زيبا، در محله انوار، در راه كوت به شهر الحى، واقع شده و بين اهالى، به «سيد سابسى» مشهور است.

ساختمان آرامگاه، بسيار زيبا ساخته شده و داراى ايوان ورودى، دو گلدسته به ارتفاع ٢٢ متر در دو طرف بنا و گنبد كلاه‌خودى به قطر هشت متر و ارتفاع هفده متر است كه در ساقه آن، چند پنجره براى نورگيرى، طراحى شده است. درست زير گنبد، ضريحى از چوب ساج، ساخته شده است.

...

گويند اين زيارتگاه، بر اثر خواب شخصى، به نام محمود جعفرى، پديدار شد و پس از آن، شجره‌نامه سيد محمد بن حسن سابسى، زير درختى آشكار گشت. سپس همان شخص، با گل و حصير، زيارتگاهى بنا نمود تا اينكه در سال ١٩٨٣ م، نوادگان سيد محمد سابسى با مخارج خود، بنايى ساختند و در سال ١٩٩٧ م، ساختمان آن، تجديد بنا شد و به كتيبه‌ها و گچ‌برى‌ها، آراسته شد.

نسب شريف‌

نسب شريف سيد محمد بن حسن سابسى، به اجماع علماى انساب، با هفت واسطه، به امام زين‌العابدين (ع) منتهى مى‌شود كه از اين قرار است: سيد ابوالحسن محمد بن حسن بن يحيى بن احمد بن عمر بن يحيى بن حسين ذى الدمعة بن زيد الشهيد بن امام على بن الحسين زين العابدين (ع).[١٥٤٠] و[١٥٤١]

وى سيدى جليل‌القدر، عظيم الشأن و بسيار بزرگوار بود. ابن طقطقى، از او با عبارات شيوا ستايش به عمل مى‌آورد و مى‌نويسد:

ابوالحسن محمد بن الحسن، النهر سابسي، فهو نقيب النقباء اميرالنقي، كان جليل‌القدر، رفيع المنزله، ذامجاهة و رئاسة، و لما عزل الطاهر الاوحد ابومحمد

[١٥٤٠] . الشجرة المباركه، صص ١٤٥؛ الفخرى، ص ٤٣؛ المجدى، ص ١٧٢.

[١٥٤١] . سيد جعفر اعرجى و عبدالرزاق كمونه به اشتباه نسبت مذكور را با عنوان محمد بن يحيى و يا محمد بن محمد يحيى ذكر نموده‌اند. الدر المنثور فى انساب المعارف والصدور، ص ٣٠١؛ الاساس، ص ٢٦١.