زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ٤١٣ - ٤٣٠ مرقد سعد و سعيد، فرزندان جابر بن عبدالله انصارى

برخاسته‌اند. شهر «نيل»، نخستين مقر و مركز حكومت خاندان بنى‌مَزيد، پيش از تأسيس حله و انتقال آنها به آنجا، بوده است.

از مشهورترين شاعر شيعه كه از نيل برخاسته‌اند، مى‌توان به ابن حجاج، شاعر شيعه اشاره كرد كه وصيت كرده بود در مجاورت امامين كاظمين (عليهما السلام) مدفون شود و روى قبر وى بنويسند: (وَ كَلْبُهُمْ باسِطٌ ذِراعَيْهِ بِالْوَصِيدِ). پس از اينكه او در سال ٣٩١ ه. ق در نيل درگذشت، پيكرش را به آستان كاظمين منتقل كردند و در آنجا، به خاك سپردند.

اين زيارتگاه، در مركز شهر نيل، كنار جاده اصلى كه از ميان شهر نيل عبور مى‌كند، قرار دارد. اين زيارتگاه را مى‌توان به نوعى، قلب دينى و فرهنگى نيل، به شمار آورد؛ زيرا اهالى اين شهر در مناسبت‌هاى دينى و روزهاى عيد، در اين محل گرد هم مى‌آيند و در روزهاى جمعه نيز در مجاورت آن، نماز جمعه برپا مى‌شود.[١٤٧٨]

ساختمان زيارتگاه، قديمى و شامل اتاقى است به شكل مربع. در ضلع شمال شرقى آن، رواقى با دو طاقگان وجود دارد كه با ستونى، از هم جدا مى‌شوند. ورودى بنا، ميان رواق قرار دارد. اتاق مقبره، داراى گنبدى است كه شكل آن نزديك به يك مخروط كم‌خيز است. اين گنبد داراى گردن (ساقه) مدور دو طبقه‌اى است كه در طبقه اول آن، پنجره‌هايى ايجاد شده است. ساختمان زيارتگاه از بيرون، با رنگ سبز ملايمى، رنگ‌آميزى شده است.

گفته مى‌شود اين بنا، بيش از دويست سال، قدمت دارد. نزديك زيارتگاه، يك سالن و يك نمازخانه، وجود دارد كه در سال ٢٠٠٣ م، پس از سقوط نظام صدام، ساخته شده است. مساحت كلى زيارتگاه و فضاهاى وابسته به آن، ٢٥٠٠ مترمربع، برآورد شده است.[١٤٧٩]

براساس باور اهالى، سعد و سعيد، فرزندان جابر بن عبدالله انصارى مى‌باشند كه در ركاب امام على (ع)، در جنگ نهروان شركت داشته‌اند. اما در اين جنگ، زخمى مى‌شوند

[١٤٧٨] .« مدينة النيل بين الماضي والحاضر»، حيدر الجد، ينابيع، العدد ٧، ص ٦٨.

[١٤٧٩] . همان، ص ٦٩.