زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ٣٥٤ - ٣٧٤ مزار سيد على غربى

كه از خشت و گل بود، در سال ١٣٧٦ ه. ق، زير نظر «سيد على العلاق» خراب شد و بناى كنونى، شامل صحن، حرم، گنبد و ضريح، ساخته شد.

صحن اصلى زيارتگاه، ٤٠* ٤٠ متر است. اتاق مرقد، مربع‌شكل و به ابعاد ٦* ٦ متر است و روى آن، گنبدى كلاه‌خودى، به قطر شش متر و ارتفاع دوازده متر، قرار داده شده است. نمازخانه‌اى مقابل در ورودى، به ابعاد ١٥* ٣ متر، قرار دارد و به قرينه آن نيز يك نمازخانه براى استفاده بانوان، طراحى شده است.

...

هنگام بازسازى بنا، يك سنگ قديمى يافت شد كه روى آن، نوشته شده بود: «هذا قبر ابوالحسن علي الغراب». در گوشه‌اى از ديوار بقعه، نسب شريف امامزاده، چنين ذكر شده است: «هو ابوالحسن و ابوعبدالرحمن على بن يحيى بن على بن محمد بن احمد بن محمد بن زيد بن على الجمانى بن محمد بن جعفر الشاعر بن محمد بن زيد الشهيد بن الامام على بن الحسين بن على بن أبى‌طالب (ع).

در حدود نيمه اول قرن سيزدهم هجرى، ساداتى، نسب به وى مى‌رساندند كه به «السادة الغرابات» و «السادة الاميال»، مشهور بودند و بيشتر آنان در فرات و اطراف دجله، سكونت داشتند و داراى زمين كشاورزى و دام بودند. ساداتى با عنوان «بنو غربان» در اين دو منطقه، سكونت دارند كه هيچ ارتباطى با سادات غرابات، از نظر نسب، ندارند.[١٢٨٥]

ابن‌عنبه نسّابه، ضمن تأييد نسب ياد شده، مى‌نويسد:

ابوالقاسم على بن ابى البركات محمد بن احمد بن محمد صاحب دار الصخر بن زيد، صاحب دو فرزند به نام‌هاى: ابوالحسن على و يحيى، مشهور به عنبر بود. يحيى عنبر، از ابوالحسن على، مشهور به غراب و ابومحمدحسن، مشهور به بيره، صاحب نسل است. ابوالحسن على غراب، دو فرزند به اسامى زيد و يحيى داشت كه فرزندان زيد را بنو غراب مى‌خواندند.

[١٢٨٥] . مراقد المعارف، ج ٢، صص ٨٢ و ٨٣؛ معجم المراقد و المزارات فى العراق، صص ٢٧٤ و ٢٧٥؛ دليل العتبات و المراقد فى العراق، ص ١٨٧.