زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ٢٠٥ - ٢٧٧ مرقد طلحة بن عبيدالله

٢٧٧. مرقد طلحة بن عبيدالله‌

قبر طلحه، از صحابه پيامبر (ص)، در شرق شهر زبير، ميان خرابه‌هاى بصره قديم، قرار دارد و ساختمان روى آن، در سال ٦٢٤ ه. ق، به دست امير شمس‌الدين باتكين، در دوره مستنصر عباسى، ساخته شده است.[٧٥٩] به گزارش ابن‌بطوطه، قبر طلحه در شهر بصره، در قرن هفتم، زيارتگاه و داراى قبه و بارگاه و مورد توجه مردم بود و كنارش، زاويه‌اى قرار داشت كه در آن، به مسافران طعام مى‌دادند.[٧٦٠]

مرقد طلحه، شامل بناى مربع گنبددارى است كه در سمت شرقى آن، مسجد جديدى وجود دارد. اين مسجد را وزارت اوقاف عراق، در سال ١٣٩٣ ه. ق- ١٩٧٣ م، ساخته است. نماى آن مربع شكل، به طول هر ضلع، ده متر است كه بر فراز آن، گنبدى مدور وجود دارد و رواقى نيز متصل به مسجد، به طول ده متر و عرض دو متر، وجود دارد.[٧٦١]

...

ابوعبدالله طلحة بن عبيدالله تَيمى، مادرش، صعبه حضرميه، از زنان بدكاره معروف مكه بود و به همين دليل، در نسب وى خدشه مى‌كنند و پدر مادرى‌اش را برده‌اى ايرانى به نام ذرمهر (دزمهر) مى‌دانند.[٧٦٢] گفته‌اند او، مردى سبزه و خوش‌صورت و پُر مو بود و به لقب طلحة الخير نيز معروف بود[٧٦٣] و از سخنوران قريش، به شمار مى‌آمد.[٧٦٤]

طلحه، از پيشگامان در اسلام‌[٧٦٥] بود و پيامبر (ص)، ميان او و زبير، در مكه، پيمان برادرى بست. او به علت تجارت يا مأموريتى كه از سوى پيامبر (ص) يافته بود، در نبرد بدر حضور نداشت ولى در ساير غزوات و سفرهاى مهم رسول خدا (ص) شركت كرد و پيامبر (ص) او

[٧٥٩] . المشاهد ذات القباب المخروطة فى العراق، ص ٦٤.

[٧٦٠] . رحلة ابن بطوطة، ج ٢، ص ١٤؛ مراقد المعارف، ج ١، ص ٤١٩.

[٧٦١] . تاريخ مساجد البصرة، ص ٧٧.

[٧٦٢] . عيون الاخبار، ابن قتيبة الدينورى، ج ٤، ص ١٠٠؛ مثالب العرب، صص ٧٨، ٨٥ و ٩٩.

[٧٦٣] . الطبقات الكبرى، ج ٣، ص ~١٦٦

[٧٦٤] . الارشاد، ج ١، ص ٢٠٨.

[٧٦٥] . اسدالغابة، ج ٢، ص ٤٦٨.