زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ١٢٥ - ٢٤٤ آستان حمزة بن قاسم

بزرگى جلالت و علوّ مرتبت جناب قاسم، زياده از آن است كه براى ترغيب به زيارتش، به اين خبر بى‌اصل و نشان، متمسّك شد.[٣٩٦]

با اين حال، در برخى منابع قديمى، به انتساب اين قبر، به قاسم بن موسى (ع)، تصريح شده است‌[٣٩٧] و بسيارى از نويسندگان متأخر نيز انتساب آن را به وى، پذيرفته‌اند.[٣٩٨] مرحوم سيد بن طاووس نيز قاسم بن موسى را در رديف حضرت ابوالفضل عباس (ع) و على اكبر بن امام حسين (ع) قرار داده و گفته است:

هرگاه خواستى يكى از فرزندان ائمه (عليهم السلام)، مانند قاسم، فرزند امام كاظم (ع) و عباس، فرزند اميرمؤمنان (ع) يا على بن الحسين (ع)، شهيد كربلا يا كسانى را كه در اين رديف‌اند، زيارت كنى، برابر قبرشان كه صلوات خدا بر ايشان باد، مى‌ايستى و مى‌گويى: ...».[٣٩٩]

٢٤٤. آستان حمزة بن قاسم‌

اطراف حله، مزار بزرگ و باعظمتى است كه به حمزه، پسر امام موسى كاظم (ع)، منسوب بوده است. مردم آن را زيارت مى‌كند و براى وى، كراماتى نقل مى‌نمايند. اما اين انتساب، اصلى ندارد و اين شهرت، صحيح نيست. بلكه آنجا، قبر حمزة بن قاسم بن على بن حمزة بن حسن بن عبيدالله بن عباس بن اميرمؤمنان (ع) است. او مكنا به «ابويعلى» و ثقه‌اى جليل‌القدر بود.

از كسانى‌كه به دفن شدگان حمزة بن موسى (ع) در شهر حله عراق، تصريح كرده‌اند، يكى علامه نسّابه ابن طقطقى (متوفاى ٧٠٩ ه. ق)، است كه مى‌نويسد:

[٣٩٦] . تحفة الاحباب، ص ٣٩٣.

[٣٩٧] . از جمله، ر. ك: معجم البلدان، ج ٣، ص ٣٧٢. عيسى بن ابى‌بكر هروى نيز از اين زيارتگاه، با عنوان« ابوالقاسم بن موسى بن جعفر( ع)» ياد كرده است. ر. ك: الاشارات الى معرفة الزيارات، ص ٧٦.

[٣٩٨] . سفينة البحار، ج ٢، ص ٢٢٠؛ مراقد المعارف، ج ٢، ص ١٨١؛ تحفة الاحباب، ص ٣٩٣؛ تنقيح المقال، ج ٢، ص ٢٤؛ منتهى الآمال، ج ٢، ص ٣٥٥؛ بحار الانوار، ج ٤٨، ص ٢١٣؛ تحفة العالم، ج ٢، ص ٣٣؛ بدر فروزان، ج ١، ص ٣٤.

[٣٩٩] . مصباح الزائر، سيد بن طاووس، ص ٥٠٣.