زيارتگاههاى عراق (معرفى زيارتگاه هاى مشهور در كشور عراق) - فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی - الصفحة ١١٢ - ٢٤٢ آستان زيد بن امام زينالعابدين (ع)
مىساخت. ازاينرو مقام علمى زيد در اذهان عمومى و ميان بزرگان صحابه و انصار، معروف و مسلّم بود؛ تا آنجا كه او را عالم آل محمد (ص) و فقيه اهلبيت (عليهم السلام) ناميده بودند.
امام صادق (ع)، دربارهاش فرمود؛
«رحِمَ الله زَيْدا إنَّهُ الْعالِمُ الصَّدُوقُ»[٣٥١]
؛ «خدا، زيد را رحمت كند. او عالمى، درست گفتار بود». همچنين امام هشتم على بن موسى الرضا (ع)، در مقام تجليل و ستايش از او، فرمود:
«انَّهُ كانَ مِنْ عُلَماءِ آلِ محمد»؛[٣٥٢]
«او از علماى آل محمد (ص) بود». در جاى ديگرى، امام صادق (ع)، زيد را با عظمت ياد كرد و فرمود:
«انَّهُ كانَ مُؤْمِنا وَ كانَ عارِفا وَ كانَ عالِما وَ كانَ صادِقا»[٣٥٣]
؛ «او مردى باايمان، عارف، دانشمند و درستكار بود».
ازاينرو علماى بزرگ و صاحبنظران علم رجال و حديث، مقام علمى حضرت زيد را با عباراتى محكم و رسا، بيان كردهاند و او را يكى از چهرههاى بارز فقهى، تفسيرى و علمى آلمحمد (ص) دانسته و ستودهاند.
بيان رساى زيد: درباره زيد نوشتهاند: «انَّهُ حُلوُ الِلّسانِ شَديدُ الْبَيانِ خَليقٌ بِتَمْويهِ الْكَلام»؛[٣٥٤] «او زبانى شيرين و بيانى محكم داشت و سازنده كلام روان بود». درباره فصاحت و بلاغت او، گفتهاند: «وَ كانَ يَشْبَهُ الأِمامَ عَليَّ بْنَ أبيطالب (ع) في فَصاحَتِهِ وَ بَلاغَتِهِ»[٣٥٥]؛ «او در فصاحت و بلاغت، به جدش اميرمؤمنان (ع) شباهت داشت».
«خالد بن صفوان» در همين رابطه مىگويد:
فصاحت، خطابه، زهد، تقوا و عبادت در بنىهاشم، به زيد منتهى مىشود. من او را در مجلس خليفه، هشام بن عبدالملك، ديدم. زيد چنان او را با بيان محكمش كوبيد و مجلس را بر او تنگ كرد كه راه فرارى نداشت.[٣٥٦]
[٣٥١] . الغدير، ج ٢، ص ٢٢١؛ زيد بن على( ع)، ص ٣٩.
[٣٥٢] . سفينة البحار، ج ١، ص ٢٨٨؛ تنقيح المقال، ج ١، ص ٤٦٨؛ الغدير، ج ٣، ص ٧١.
[٣٥٣] . رجال كشى، ص ١٨٤؛ الغدير، ج ٣، ص ٧٠.
[٣٥٤] . تاريخ يعقوبى، ج ٢، ص ٢٢٥.
[٣٥٥] . الحدائق الورديّة، ج ١، ص ٩٥٣؛ زيد بن على( ع)، ص ٧٠.
[٣٥٦] . وقايع الأيّام، خيابانى، شهر صيام، ص ٧١.