آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٧ - روایتی از رسول اکرم صلی الله علیه و آله
مگر برای رضای خدا، یعنیاینجور نبود که صرفاً برای حفظ جانشان، برای طمع به مال دنیا، برای طمع به بقای در زندگی دنیا ترک جهاد کنند، بلکه برای یک امر معقول این کار را کردند؛ یعنی وقتی که دیدند واقعاً دیگر عملشان فایده ندارد و اگر اینها هم کشته شوند کسان دیگری نیستند که دعوت به این دین بکنند ناچار رفتند و متفرق شدند و فلسفه اعراضشان از خلق این شد که ما تنها میرویم در دامنه کوهها خدا را عبادت میکنیم تا وقتی که آن پیغمبری که خدای متعال به وسیله عیسی وعده داده است ظهور کند. (آنها که نمیدانستند در چه تاریخی ظهور میکند). ابتدای انعزال اینها از مردم [ناشی از] یک چنین هدف معقول و صحیح و درستی بود، [این دستور] از ناحیه عیسی نیامده بود، از ناحیه خدا نیامده بود، دستوری بود که با فکر خودشان [اختراع] کردند ولی غلط هم نکردند اما بعد کمکم خود همین کار برای اینها اصالت پیدا کرد؛ کمکم خود رهبانیت و گوشهگیری و انعزال از خلق، مجرد از این فلسفهای که در ابتدا آن پیشروان به وجود آوردند موضوعی برایشان شد؛ برایش تشریفات و آداب قرار دادند که همان امری را هم که اول خودشان اختراع کردهبودند رعایت نکردند یعنی آن را تبدیل به چیز دیگری کردند.
بعد فرمود:یابْنَ امِّ عَبْدٍ! آیا میدانی که رهبانیت امت من چیست؟ باز ابن مسعود گفت: «اللَّهُ وَ رَسولُهُ اعْلَمُ» خدا و پیامبرش داناترند. فرمود: «رَهْبانِیةُ امَّتی الْهِجْرَةُ وَ الْجِهادُ وَ الصَّلوةُ وَ الصِّیامُ وَ الْحَجُّ وَ الْعُمْرَةُ» [١] هجرت و جهاد و نماز و روزه و حج و عمره رهبانیت امت من است؛ یعنی در امت من دیگر رهبانیت به هیچ معنا نیست، همینها به جای آن رهبانیتهاست، با اینکه تقریباً ضد آنهاست.
[١] تفسیر مجمع البیان ج ٥/ ص ٢٤٣.