آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٨ - سخن بوعلی سینا

نوعی رنج را خواهند چشید. ولی این حساب درست نیست، عاقبت را باید سنجید. اگر ما عاقبت را بخواهیم بسنجیم اکثریت مردم در نهایت امر اهل نجات هستند منتها گروهی از اوّل اهل نجاتند، گروهی عذاب مختصری میکشند (ممکن است که همان قبض روحشان پاککنندهشان بشود و بعد از قبض روح کارشان صاف است)، عدهای ممکن است در همان ابتدای عالم برزخ کارشان حل شود، عدهای ممکن است در تمام عالم برزخ گرفتاری داشته باشند بعد کارشان حل شود، عدهای ممکن است در قیامت گرفتاری داشته باشند بعد کارشان حل شود- چون خود قرآن سخن از معذّبهایی که در نهایت امر نجات پیدا میکنند آورده است- و آنهایی که خیلی گرفتار هستند «لابِثینَ فیها احْقاباً» [١] ولی بعد از احقاب نجات پیدا میکنند. حتی کسانی که استحقاق عذاب مخلّد دارند زیاد هستند ولی مغفرت الهی شامل حال افراد میشود و شاید آنهایی که در عذاب مخلد باقی میمانند خیلی قلیل باشند.

بوعلی حرفش این است که سعادت اخروی و معنوی یا به عبارت دیگر سلامت روحی و معنوی درست مانند سلامت جسم و مانند زیبایی جسم است.

میگوید همان طور که در میان مردم زیبای زیبا کم است، زشت زشت هم که نفرت آور باشد کم است، اکثریت مردم متوسطِ میان زشت و زیبا هستند یعنی نه زیبای مطلقاند نه زشت مطلق، [همین طور در میان مردم افرادی که از نظر روحی و معنوی زیبای زیبا یا زشت زشت باشند کماند، اکثریت مردم در حد متوسط هستند؛] و چون طبیب است مثال به سلامت میزند، میگوید در میان مردم از نظر جسم، سالمِ سالم- که اگر یک طبیب به اصطلاح امروز بیاید «چکاپ» کند تمام جهازات بدنیاش را سالم

[١]. نبأ/ ٢٣.