آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٠ - جن و انس، مخاطب قرآن

جن و انس، مخاطب قرآن

این است که در این آیاتِ سوره الرحمن بالخصوص، جن و انس همدوش یکدیگر مخاطب قرار گرفتهاند. حال در این آیه میفرماید: ای ثقلین، ای دو موجود سنگین و صاحب وزن، یعنی ای دو موجود جسمانی (ایهَالثَّقَلانِ را اگر با اصطلاح بخواهیم ترجمه کنیم اینجور میگوییم: ای دو موجود جسمانی؛ در مقابل ملَک که گفتیم ثقل نیست) «سَنَفْرُغُ لَکمْ» عنقریبٍ به شما خواهیم پرداخت؛ فراغت پیدا میکنیم و به شما خواهیم پرداخت. این خودش سؤالی ایجاد میکند که نکته خوبی هم هست؛ مفسرین هم در اینجا به این مطلب پرداختهاند که مقصود چیست. «عنقریبٍ به شما خواهیم پرداخت.» تعبیر یک تعبیری است که گویا یعنی از کارهای دیگر خودمان فارغ میشویم و به شما خواهیم پرداخت. اینجا سؤال به وجود میآید که [آیا] در مورد خدا این مطلب میتواند صادق باشد؟ مثل این است که [میگوید] الآن دست ما به کارهای دیگر بند است، نوبت شما میرسد، بعد ما به شما خواهیم پرداخت.

بعلاوه مطلب در جای دیگر بیان شده است که «لا یشْغَلُهُ شَأْنٌ عَنْ شَأْنٍ» [١] هرگز کاری خدا را از کار دیگر باز نمیدارد، او شاغل نسبت به کار دیگر نمیشود.

معمولًا انسان صفات تنزیهی خداوند را از مقایسه خلق کشف میکند. نقصی را که در خلق میبیند میفهمد که ذات واجبالوجود دارای این نقص نیست، دارای کمال آن است. حضرت رضا علیه السلام فرمود: «لا یفْهَمُ ما هُناک الّا بِما هیهُنا» یعنی چیزهایی که آنجا هست با آنچه در اینجا هست فهمیده میشود. این را در صفات سلبیه خوب میشود فهمید. با خودمان انسانها مقایسه میکنیم. ما اگر به یک کار بپردازیم، در همان حال نمیتوانیم به یک

[١]. نهجالبلاغه فیضالاسلام، خطبه ١٧٧.