ترجمه فکوک (يا کليد اسرار فصوص الحکم قونوي ) - صدرالدین قونیوی، محمد بن اسحاق - الصفحة ٧٥ - (٩) فك ختم فص يوسفى

آن چه از آگاهانيدنهاى الهى و آشكار شدنهاى روحانى و معنوى كه به او مى‌رسد به واسطه صورتهاى مثالى دريافت نمايد. سپس- صلى الله عليه و آله- فرمود:

خواب ديدنى است كه از انبار كردن شيطان‌(١) و مجراى اوست و آن همان است كه گفتيم نتيجه انحرافات مزاجى و تيرگيهاى نفسانى و تباهى كيفيت مغزى و امثال اينها است كه پيش از اين بيان داشتيم. سپس- صلى الله عليه و آله- فرمود:

خواب ديدنى است كه از با خود سخن گفتن شخص است و اين از آثار صفاتى است كه از جهت حكم بر نفس خواب بيننده- در حال ديدنش- غالب است چنين خواب ديدن و اثر حال غالب نيز چيزى است كه خواب بيننده بدان متلبس مى‌شود.

٢٠/ ٩ و بدان كه از قوى‌ترين سببهايى كه موجب مى‌شود خواب بيننده بر [حقيقت‌] آن چه كه مى‌بيند آگاهى يابد، يك جهت كردن توجه و تمام همت و عزم و ميلش را به روى گردانيدن از تمامى احكام كثرت و بى‌كار كردن تصرفات گوناگونش را براى آرامش يافتن شعور نفسانى، از آن سوى پرده و حجاب طبيعت است، براى اينكه آرامش يافتن، بستگى به روى گردانيدن پايدار [از احكام كثرت‌] كه بيان شد دارد، و اگرچه اصل اين مسأله و عموم حكمش در ديگر انواع آگاهى‌ها تحقق نيافته است.

٢١/ ٩ و اما اصول صورتهايى كه براى خواب بيننده- از آن جهت كه هستند نه از جهت معانيشان- تمثل مى‌يابد، آنها أشياء و موجوداتى هستند كه در عالم حس و بيدارى، خواب بيننده با آنها مصاحب و همدم بوده و همان گونه كه پيش از اين بدان اشاره شد، آثار صفات و احوالى است كه در آن وقت بر وى غالب و چيره است. زيرا اين امور را آميزشها و تداخلاتى طبيعى و عقلى معنوى، بعضى مر بعض ديگر را هست، و اين آميزشها بعضى مر بعض ديگر را، داراى احكامى هستند كه در صورت تمثيل قرار گرفته و قد راست مى‌كنند و