ترجمه فکوک (يا کليد اسرار فصوص الحکم قونوي ) - صدرالدین قونیوی، محمد بن اسحاق - الصفحة ٧٤ - (٩) فك ختم فص يوسفى
أرواح، سپس به پهنه حضرت علم بيرون مىآيد و بر دستهاى از امور غيبى و حوادثى كه ظهورش در عالم حسى مقدر و پيش بينى شده است، آگاهى مىيابد.
١٨/ ٩ بنا بر اين، تعبير كننده خواب وقتى از كسى كه خواب را ديده و تعبيرش را- به واسطه علم نداشتن بدانچه كه ديده و مقصود از اين صورتهاى تمثيل يافته براى او [در خواب] چيست- سؤال مىكند، اگر معبر شناسايى كامل به تعبير و مواضع خواب ديدن داشته باشد، خواب را در خيال خود مىفرستد و چون فرستاد، سيرش مىدهد تا آن كه وارد عالم مثالش مىنمايد آن گاه نسبت اين خواب را از عالم مثال مىفهمد و بدان نسبت، استدلال بر خواب و آن چه كه خواب در بر دارد مىكند و بلكه به عالم أرواح و عوالم پس از عالم أرواح [خواب را] گذر مىدهد تا آن كه بر كارى كه إبداء آن- در اين صورت تمثيل يافته بدان- هدف بوده آگاهى مىيابد و از مقصود خبر مىدهد، و اين خبر دادن تعبير ناميده مىشود، و آن چه از پراكندگى در خواب كه منتهى به عدم مطابقت بين معنى مقصود و بين صورت تمثيل يافته مىشود، بيابد خواهد دانست كه آن از تيرگى درون خواب بيننده و انحراف مزاج و تباهى كيفيت مغزى و آشفتگى حالات حسى اوست، مانند دروغ گفتن و بدرفتارى و فرو رفتن در كار پستى كه تمام اوقات و حالات نيك او صرف آن گردد، بطورى كه حكم صفات و حالات نيك او در راه آن صفت غالب بر او نابود و مستهلك شود، و كار برعكس مىگردد اگر حال برعكس شود، و بدين مطلب رسول خدا صلى الله عليه و آله اشاره كرده و فرموده است: راست خواب بينندهترين شما راستگوترين شمايند.
١٩/ ٩ و در حديث ديگرى بر كليات اقسام خواب ديدن و حكم اعتدال و انحراف در آنها خبر داده و فرموده: خواب ديدن سه نوع است: خواب ديدنى از جانب خداست و آن، خواب ديدنى است كه ظهور حكم آن بستگى به آمادگى و استعداد معتدل و پاكى محل و پاكيزگى نفس دارد تا آن كه صاحبش بتواند