ترجمه فکوک (يا کليد اسرار فصوص الحکم قونوي ) - صدرالدین قونیوی، محمد بن اسحاق - الصفحة ٣٦ - آثار و تأليفات شيخ كبير صدر الدين قونوى

كه: چون ويژه‌ترين احكام صفات سلبي، سلب كثرت از وحدت حق تعالى است، موجودات صادر از حق تعالى- از جهت صفات سلبي تنزيهى- نزديك‌ترينشان از جهت نسبت به وحدت، و دورترينشان از مرتبه ظهورند، و آن عالم أرواح است برعكس صفات ثبوتى، چون لازم است كه موجودات صادر از حق تعالى- از جهت صفات ثبوتى- نزديك‌ترين نسبت را به ظهور و كامل‌ترين تحقق را بدان داشته باشند.

٣/ ٦ بيان داشتيم كه نخستين حامل و ظاهر شونده به احكام صفات ثبوتى، حضرت خليل عليه السلام بود لذا لازم مى‌آمد كه حكم عالم خيال و صفت آن در حال فرزندانش كه نتيجه و ميوه است ظاهر گردد، زيرا كه مرتبه عالم مثال مطلق بين عالم أرواح و عالم أجسام است و ما در كتاب نفحات [الهيه‌] و تفسير فاتحه [: اعجاز البيان‌] راز سفر تجلى وجودى غيبى را از غيب هويت الهى براى طلب كمال جلا و استجلا(١) بيان داشتيم، و اينكه نخستين منزل از منازل آن، عالم معانى است و پايين‌تر آن، عالم أرواح است و ظهور وجود