ترجمه فکوک (يا کليد اسرار فصوص الحکم قونوي ) - صدرالدین قونیوی، محمد بن اسحاق - الصفحة ٧٧ - (٩) فك ختم فص يوسفى
٢٤/ ٩ و سرعت [تحقق] حكم خواب و قريب الوقوع بودن تعبير آن [كه نفس بر آن عبور كرده] دليل بر ضعف و سستى نفس [ناطقه] خواب بيننده است، اگرچه صافى و پاك باشد، زيرا قدرت بر ترقى و بالا رفتن بيشتر ندارد تا آن كه صورت امور موجود را كه وقوعشان در عوالم بالا مقدر شده است دريابد، بلكه نهايت بالا رفتنش در موقع روى گردانيدن از نيازهاى بدنى و سرگرميهاى دنيايى، فضاى بين زمين و فلك اول است، از اين روى به همين مقدار از پاكى و صفايى كه دارد بهرهمند شده و برخى از مقدرات و پيش آمدها را كه در درون فضا [تا رسيدنشان به كره خاكى] هست و ظهورش مدت چندانى ندارد ادراك مىنمايد و اين، حال اهل بدايت و سالكان تازه كار است. و ما اين مطلب را بارها درباره خود و سالكان خويش و غير خودمان- از مشايخ- امتحان كردهايم و درباره خودمان نيز در آغاز كار آزمايش نمودهايم.
٢٥/ ٩ و از شيخ و پيشواى عارف و محقق- سعد الدين محمد حموى(١)- كه خداوند روح پاكش را مقام قدسي بخشد- مشاهده كردم كه مقدرات موجود در عالم مثال مطلق را مشاهده مىكرد و در آن حال مىدانست كه ديده شونده صورت معلوم آن چيز تعين يافته در علم حق تعالى در أزل است كه براى وى تمثل پيدا كرده و همو ابدى است، و ظهور آن چيز در حس به صورتى است كه آن جا مشاهده كرده، بدون تغيير و تبديل.
٢٦/ ٩ و من افراد زيادى را ديدهام كه داراى اين مشاهده بودهاند، ولى بيشتر آنان آگاهى به اين مطلب نداشتند كه آن چيزى كه مشاهده كردهاند همان عين ثابتى است كه از معلومات متعين در علم حق تعالى مىباشد كه از أزل تا ابد يكسان بوده است كه براى او صورت آنها در عالم مثال مطلق تمثل يافته و بزودى به همان صورت به اين عالم حسى وارد خواهد شد.
(١). شيخ سعد الدين حموى، اصلا خراسانى بوده و نسبت به نيايش، حمويه، مىرساند و از خلفاى بزرگ شيخ نجم الدين كبرى قدس سره قطب سلسله ذهبيه كبرويه است.