نازل شده است. زبير مى‌گويد: مدتى اين آيه را مى‌خوانديم و نميدانستيم كه آيه در باره ماست. ما با اين آيه مخالفت كرديم و فتنه‌اى كه گفته شده بود، فقط دامنگير ما شد.

برخى گفته‌اند: اين آيه، در باره اهل بدر نازل شده است. اينان در روز جمل دچار فتنه شدند و با يكديگر جنگ كردند.

برخى گفته‌اند: منظور گمراهى و اختلاف كلمه است. برخى گفته‌اند: منظور هرج و مرجى است كه افراد را بظلم مى‌كشاند و ضرر آن دامنگير همه شما مى‌شود.

در باره اصابت اين فتنه نيز اختلاف كرده‌اند:

١- اين فتنه هم بظالمه اصابت مى‌كند، هم بمظلوم. ستمكاران عذاب مى‌شوند و ديگران گرفتار امتحان. اين قول از ابن عباس است. در روايت است كه در باره اين فتنه، كه آيا به كه اصابت مى‌كند؟ سؤال كردند. پاسخ دادند: چيزى را كه خداوند در پرده ابهام گذاشته است، شما نيز در ابهامش بگذاريد.

٢- اين فتنه مخصوص ظالم است. يعنى از عذابى كه تنها به ظلمه مى‌رسد، اجتناب كنيد. مؤيد آن قرائت «لتصيبن»[١] است كه همين معنى را دارد. ابو مسلم گويد:

يعنى بترسيد كه عذاب دامنگير ستمكاران شما بشود. مقصود اين است كه ظلم نكنيد، زيرا دچار عذابى مى‌شويد كه نجات از آن تنها در صورت ترك ظلم ممكن است.

(وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ‌): بدانيد كه كيفر خداوند براى كسانى كه از گناه،

[١]- قرائت اهل بيت( ع)« لتصيبن» است. برخى خواسته‌اند بگويند اصل اين لام نيز« لا» بوده و برخى بعكس خواسته‌اند بگويند اصل« لا» لام بوده و الف از اشباع فتحه توليد شده است. اما با توجه به اينكه« لا تصيبن» فعل نهى است، از لحاظ معنى ميان اين دو قرائت تفاوتى وجود ندارد. زيرا طبق قرائت اول، يعنى: بترسيد از فتنه‌اى كه حتما به ستمكاران شما اصابت مى‌كند. طبق قرائت دوم، يعنى بترسيد از فتنه. بعد بدنبال اين امر نهى مى‌كند و مى‌گويد: مبادا اين فتنه به ستمكاران شما اصابت كند. كلمه« خاصه» حال است از ضمير« تصيبن» كه به فتنه برمى‌گردد يعنى فتنه خاص ستمكاران است. لكن شما همگى بايد از آن فتنه، اجتناب كنيد، زيرا زيان آن طورى است كه خواه ناخواه دامنگير عموم مى‌شود نظير فتنه زمامداران و افتادن حكومت بدست مردم نااهل و ...