فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤١ - نقش وحيد بهبهانى در نوسازى علم اصول آيت اللّه محمد مهدى آصفى
تأليفات وحيد:وحيد بهبهانى كتابهاى ارزشمندى از خود به جا گذاشت. شاگرد او شيخ ابوعلى در كتاب منتهى المقال، مىنويسد:
«تاليفات استاد، نزديك به شصت كتاب است.»
وحيد شمارى از كتابهاى خود را به دفاع از مكتب اصولى و پاسخگويى به شبهههاى اخباريان و باطل كردن ديدگاههاى آنان اختصاص داد. نوشتههايى مثل الاجتهاد و الاخبار، حجيّة الاجماع، الفوائد الحائريه، الفوائد الجديده و... از اين دست هستند. كتابهاى وحيد استوار و آكنده از انديشههاى فقهى و اصولىاند. پارهاى از انديشههايش را كه به صورت كتاب تدوين كرده، يا براى شاگردانش تدريس كرده است، از پايههاى علم اصول جديد به شمار مىآيند.
شاگردان وحيد:پس از وحيد بهبهانى، شاگردان او تدريس و تحقيق در اين علم را به عهده گرفتند و با تلاش گستردهاى به تحقيق و نوآورى در علم اصول پرداختند و با انديشههاى نو و پژوهشهاى انتقادى خود بر غناى اين علم افزودند.
شمارى از شاگردان او را در اين جا نام مىبريم:
١. ميرزا ابوالقاسم قمى(١١٥١ - ١٢٣١هـ . ق .) (٩)وى صاحب كتاب قوانين است كه از برترين كتابهاى اصولى در مباحث الفاظ و مباحث عقلى است. محقق قمى، بحثحجت بودن دليل عقلى و بحث ملازمه بين حكم عقل و شرع را چنان گسترشى بخشيد كه مانند آن را در آثار علماى پيش از او اصلاً نمىبينيم و در كتابهاى پسينيان نيز مانند آن كم ديده مىشود.
٢. شيخ اسداللّه كاظمى (١٢٣٤-١١٨٦هـ . ق .) (١٠)وى نويسنده كتاب: كشف القناع عن حجيّة الاجماع است. اين كتاب در بحث از حجت بودن اجماع، كتاب ارزشمندى است.
٣. شيخ محمدتقى اصفهانى (م:١٢٤٨هـ . ق .) (١١)وى صاحب حاشيه معروف بر معالم است: هداية المسترشدين. اين كتاب يكى از برترين و برجستهترين كتابهايى
(٩)الكرام البرره، ج١، ص٥٢.
(١٠)همان، ص١٢٢.
(١١)همان، ص٢١٥.