فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٢ - نقش وحيد بهبهانى در نوسازى علم اصول آيت اللّه محمد مهدى آصفى
است كه در مباحث الفاظ علم اصول نوشته شده است. پيش از اين گفتيم كه شيخ انصارى مىگفت:
«او، به كتاب حاشيه شيخ محمدتقى اصفهانى بر معالم، كه در مباحث الفاظ است، اكتفاء كرده و از اين روى، خود در مبحث الفاظ كتابى ننوشته است و در كتاب فرائد فقط به مباحث قطع و ظن و شك پرداخته است.»
آرايى كه شيخ محمدتقى در اين كتاب مطرح كرده است، پيوسته موضوع تحقيق و بررسى علماى پس از او، به ويژه شيخ انصارى بوده است.
٤. شيخ محمدحسين اصفهانى (م:١٢٥٠هـ . ق .) (١٢)صاحب كتاب فصول كه از كتابهاى ارزشمند در علم اصول است. اين كتاب و كتاب قوانين، تا چندى پيش از متون درسى علم اصول بودند. ٥. محمد شريف آملى معروف به شريف العلماء (م:١٢٤٥هـ . ق .) (١٣)او، از استادان شيخ انصارى است و بسيارى از علماى اصول از شاگردان وى هستند. شيخ انصارى از آراى استادش، شريف العلماء، با احترام ياد مىكند.
٦. ملااحمد نراقى (م:١٢٤٥هـ . ق .) (١٤)وى، از استادان شيخ انصارى است و كتابهاى: مستند الشيعه را در فقه، و عوايد الايام را درباره بخشى از قواعد فقهى و اصولى نوشت.
٧. سيد محسن اعرجى كاظمى (م:١٢٢٧هـ . ق .) (١٥)وى، از شاگردان وحيد بهبهانى بوده و كتابهاى: المحصول فى علم الاصول و الوافى فى شرح الوافيه را نوشته است.
اينان از برجستهترين دانشمندان آن مرحله از تاريخ علم اصول هستند كه در روشنگرى انديشه اصولى و نقد و رشد و ژرفا بخشيدن به آن، فعالانه سهيم بودهاند. بدون شك، تلاش اين بزرگان در ظهور مكتب شيخ انصارى، پس از مكتب وحيد بهبهانى، تأثير محسوسى داشت. كسى كه كتاب فوائد حائريه وحيد و كتاب فرائد الاصول شيخ انصارى را مطالعه كند، تاثير افكار علماى پيش از وحيد را در تكوين مكتب اصولى وحيد و تأثير وحيد و شاگردانش را در تكوين مكتب شيخ انصارى و
(١٢)الذريعه، ج١٦، ص٢٤١.
(١٣)اعيان الشيعه، ج٧، ص٣٣٨.
(١٤)الكرام البرره، ج١، ص١١٦.
(١٥)اعيان الشيعه، ج٩، ص٤٦.