گفته‌ايم. اين شيوه، بعدها استمرار يافت و به صورت يكى از ويژگيهاى مطالعات اصولى شيعه درآمد. ديدگاههاى اين محقق تا به امروز، همواره مورد عنايت و توجه پژوهشگران و علماى اصول بوده است.

٤. محقق شيروانى (م:١٠٩٩- هـ .ق.) (٧)وى تعليقه معروفى بر معالم دارد. تحصيلات خود را در نجف به پايان رسانيد و به دعوت شاه سليمان صفوى به اصفهان آمد. گروهى از علما، از جمله صاحب رياض، از شاگردان اويند. تحقيقات اين عالم بزرگوار درباره مباحث كتاب معالم، نشان از عمق و دقت و دانش فراگير او دارد.

گفت و گو بين دو مكتب اصولى و اخبارى‌گرى

بر خلاف اين كه علماى بزرگى مانند فاضل تونى و محقق خوانسارى، در آن فاصله زمانى در عراق و ايران: (نجف، كربلا و اصفهان) وجود داشتند، گرايش اخبارى‌گرى، همچنان با قدرت و نفوذ و تلاش تمام، در مراكز فقهى شيعه در عراق، بحرين، ايران و جبل عامل كه چهار مركز فقهى معروف شيعه در آن زمان بودند، حضور داشت. علماى معروف اين مراكز چهارگانه، به شدت اين گرايش را ترويج مى‌كردند و به آن نيرو و عمق مى‌بخشيدند و تمام درس و تحقيق و تاليف آنان به روش اخباريان بود. اين روش، در طول آن فاصله زمانى در مراكز فقهى شيعه استمرار داشت.

تأثير عامل سياسى در بگومگوى بين دو مكتب: ما نقش يك عامل سياسى را در ريشه دار كردن و گسترش اين بگومگو دور نمى‌دانيم. در آن زمان شاهان صفوى بر ايران و عراق حكومت مى‌كردند. با توجه به اين كه اين دو سرزمين به ولايت اهل بيت(ع) معروف هستند، صفويان به فقها نزديك مى‌شدند و آنان را به خود نزديك مى‌كردند و در مقامهاى حساس دولتى قرار مى‌دادند، تا به واسطه تأييد و پشتيبانى فقها، حكومت خود را استحكام بخشند. آنان در طول كومت‌خود، بسيارى از علماى جبل عامل و عراق و بحرين را پذيرا شدند.

(٧)اعيان الشيعه، ج٩، ص١٤٢.