درهم آميختگى آگاهيهاى بنيادى از شريعت با جهان‌شناسى و عرفان به زمان، مركبى است براى تفسير و تسخير آن نظر بلند؛ چه آسان انگارى در ميدان اجتهاد و يا انجماد بر فتاواى فقها، افق نورانى فقاهت‌شيعى را كم فروغ خواهد كرد.

سوگمندانه برخورد به عمد يا اشتباه با مسأله زمان و مكان، دخالت فن ناشناسان در تبيين مراد امام و به ميدان نيامدن فقيهان و مجتهدان، فضاى فكرى جامعه را در اين باب تيره كرده و تفسير اين مهم، به عرفى شدن فقه، مصالح مرسله، بناى عقلا، قاعده الاهم فالاهم و... حجاب فهم اين اصل بنيادين فقاهت جواهرى شده همان گونه كه «ولايت مطلقه فقيه» و «پويايى فقه شيعه» نيز سرنوشتى چنين يافت و بيرون از حوزه‌هاى فقاهت، تفسيرها و تعبيرهايى دور از مراد امام راحل، در فضاى فرهنگى كشور انجام گرفت.

اگر از آغاز، بويژه به گاه حضور امام، فقيهان خبره و بصير و فاضلان فن‌شناس و فقه‌دان به طرح و كاووش در اين ديدگاه مى‌پرداختند و در محافل علمى و درسهاى خارج حوزه اين ديدگاه و ديدگاههاى نو ديگر امام را در بوته نقد و بررسى مى‌نهادند، امروز دستاوردهاى مباركى از اين انديشه‌هاى طيبه به دست مى‌آورديم و نظاره‌گر طليعه نوزايى فهم فقهى و سرفصلى نو در فقاهت‌شيعه مى‌شديم.

زادگاه پيدايى اين تفكّر

خاستگاه و سرچشمه اين ديدگاه، در منابع دينى و كوثر شريعت، دهها اصل برگرفته از متن و روح و رسالت دين و قرآن و فلسفه وجودى و پيدايى اجتهاد و فقاهت است. در اين نوشته، به شمارى اندك از آن اصول، با الهام از پيام مقام معظم رهبرى، اشارتى داريم.

١. وحيانى بودن شريعت اسلامى.

٢. جاودانگى و فرا زمانى آن.