از آنچه در پيش گفتيم، به دست مى‌آيد كه اگر تخمك تلقيح شده [ در مهبل زن ] از حيوان باشد و آن گاه شوهر اين زن با وى آميزش كند و نطفه تشكيل شود، اين شوهر پدر كودك خواهد بود و اما همسر او مادر اين كودك نيست. بلكه همان حيوان صاحب تخمك مادر آن كودك است.

تمام اين مطالب درباره صورتهاى نوع اول بود.

اما نوع دوم: لقاح منى و تخمك در بيرون رحم صورت گيرد و پس از مدت كم و يا زياد، نطفه در داخل رحم تلقيح و كاشته شود.

حكم صورتهاى گوناگون اين گونه نيز از مطالب پيش آشكار شد، بدين ترتيب:شما دانستيد كه ملاك پدر بودن عبارت از اين است كه نطفه كودك از منى شخص به وجود آمده باشد و همين شخص صاحب منى پدر اين كودك است. همچنين، ملاك مادر بودن نيز آن است كه نطفه كودك از تخمك شخص تشكيل شده باشد و اين شخص صاحب تخمك مادر اين كودك است. بنابراين ، ناگزير اين نوزاد به صاحب منى كه پدر اوست و به صاحب تخمك كه مادر اوست، ملحق مى‌شود و صرف حمل كودك سبب نمى‌شود كه زن حامل، مادر او به شمار آيد. چنانكه پيشتر شرح داديم.

از اين جا، حكم صورتهاى نوع سوم نيز آشكار مى‌شود :

موردى كه بسته شدن و نيز پرورش آن تا زمانى كه به صورت يك انسان زنده و تمام خلقت درآيد در بيرون مهبل و در يك جايگاه مصنوعى انجام شود. در اين فرض نيز، مردى كه صاحب منى است و نطفه از اين منى به وجود آمده، پدر اين كودك است، چنانكه زنى كه صاحب تخمك است و نطفه از اين تخمك آفريده شده، مادر اين كودك به شمار مى‌آيد.

ناگزير، احكام مادرى و پدرى بر اين دو و احكام خويشاوندى بر ساير كسانى كه به وسيله آن دو با كودك نسبت دارند، مترتب مى‌شود. به عنوان مثال: اولاد پدر و