فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٩ - سخنى درباره تلقيح آيت اللّه محمد مؤمن
صورت چهارم: منى از انسان گرفته شود و تخمك از گياه، سپس به وسيله اين دو،نطفه تشكيل و در داخل رحم انسان و يا حيوانى كاشته شود.
حكم اين صورت نيز از گفتههاى پيش روشن مىشود، زيرا اخبارى كه بر ممنوع بودن بسته شدن نطفه دلالت دارند، همان گونه كه فرضهاى انگاشته شده در كاشتن نطفه را در بر نمىگيرند، اصل بسته شدن نطفه به يكى از دو چگونگى ياد شده را هم در بر نمىگيرند، حتّى اگر خصوصيت مورد نيز برداشته شود. بنابراين ، بايد به اصل رجوع كرد كه به جايز بودن حكم مىكند.
صورت پنجم: منى و تخمك هر دو، از دو حيوان، يا از دو گياه و يا از يك گياه و يك حيوان گرفته شود.
اخبار مورد نظر، حتّى پس از الغاى خصوصيت مورد، اين صورت را در بر نمىگيرند و اصل براءت جايز بودن آن را اقتضا دارد.
البته، حكم به جواز، پس از تشكيل نطفه در بيرون مهبل، تفاوت ندارد ميان اين كه نطفه در مهبل انسان كاشته شود و يا در مهبل حيوان، زيرا روايات هر دو مورد را در بر نمىگيرد و اصل براءت در هر دو جارى مىشود، لكن خدا احكام خود را بهتر مىداند.
تمام آنچه گفته شد، درباره حكم صورتهاى درخور تصور براى نوع دوم بود كه فرض ما بر اين قرار داشت كه در ابتدا نطفه در بيرون مهبل بسته شود، سپس در داخل مهبل كاشته شود.
نوع سوم: تشكيل نطفه و نيز رشد آن تا زمانى كه به صورت يك انسان كامل درآيد در بيرون مهبل انجام شود.
در اين نوع نيز، صورتهاى درخور انگاشتن در نوع دوم در باره بسته شدن نطفه از منى و تخمك، مطرح مىشوند، بدين ترتيب:
گاهى نطفه از آب زن و شوهر بسته مىشود، گاهى از آب دو نامحرم، گاهى از منى مرد و تخمك حيوان، گاهى از تخمك زن و منى حيوان، گاهى از منى انسان و تخمك گرفته شده از گياه و يا بر عكس آن، گاهى از آب دو حيوان، گاهى از آب