مكلف، ترديدى ندارد كه نماز در ظهر روز جمعه، يا نماز در مرز چهار فرسخ، تكليف اوست، ولى شك او در اين است كه آنچه كه مورد تكليف واقع شده است(مكلفٌ به) نماز جمعه است‌يا نماز ظهر(در مثال اول) يا نماز شكسته است‌يا تمام (در مثال دوم).

خلاصه سخن در باب تمايز مفهومى دو نوع شك، اين است كه: شك در مكلفٌ به ايجاد نمى‌شود مگر پس از علم به اصل تكليف، در حالى كه در مورد شك در تكليف، اصل تكليف براى مكلف مشكوك است.

با اين همه، باز هم تشخيص موارد شك در تكليف از موارد شك در مكلفٌ به، كار ساده‌اى نيست. ما به مصداقهاى همگونى بر مى‌خوريم كه نمى‌دانيم مصداق كدام يك از اين دو نوع شك است؛ از اين روى، فقيه ناچار از آن است كه مقياسهاى تمايز دو نوع شك را به دقت به كار گيرد، تا بتواند موارد براءت را از موارد احتياط جدا سازد.

اقسام چهارگانه شك:شك چهار حالت دارد:

١. شك در اصل تكليف.(تكليف يعنى حكم الزامى به وجوب يا حرمت)