اگر كسى سير حوادث آن زمان را در پاى تخت صفويه پى‌گيرى كند، درخواهد يافت كه شاهان صفوى بر خلاف نيازى كه به علما داشتند و بر خلاف علاقه‌اى كه به مهاجرت فقها به اصفهان نشان مى‌دادند، با نگرانى مراقب گسترش دايره نفوذ فقها در بين دستگاههاى حكومتى و مردم بودند.

همين پديده، سبب شد تا بعضى از فقها از اصفهان به عراق مهاجرت كنند، چنانكه براى محقق كركى اين اتفاق افتاد.

شاهان صفوى دريافتند كه گسترش نفوذ علما، مزاحم نفوذ و سلطنت آنان است. ما دليلها و شاهدهاى فراوانى بر اين مدعاى خود داريم كه اكنون درصدد بررسى آنها نيستيم. با توجه به آنچه كه گفته شد، بعيد نمى‌دانيم كه شاهان صفوى هم نقشى در گسترش دامنه اختلاف و ريشه‌دار كردن آن بين دو مكتب شيعى(اصولى و اخبارى) ايفاء مى‌كردند.

به هر صورت، دايره اين ستيزه علمى گسترده شد و بيش از آنچه كه مى‌بايست، عمق پيدا كرد، تا جايى كه نزديك بود به رشد و تكامل اين علم شريف كه از لوازم اجتهاد است آسيب برساند. مشيت الهى بر آن بود كه آتش اين ستيزه فكرى، بين دو تن از برجسته‌ترين فقيهان دومكتب كه از لحاظ عمق علمى و انصاف و دين و تقوا سرآمد همگان بودند، يعنى صاحب حدائق و وحيد بهبهانى شعله‌ور گردد.

داستان اين نزاع را در شهر كربلا پى مى‌گيريم:

ستيزِ دو مكتب در كربلا و كشمكش فكرى بين وحيد و صاحب حدائق

شيخ يوسف بحرانى، صاحب حدائق، به كربلا نقل مكان كرد و به واسطه حضور او، اين مركز علمى شكوفا شد و مكتب اخبارى گرى كه در آن روزگار، گرايش حاكم بر اجتهاد، درسها، و پژوهشهاى علمى در آن شهر مقدس بود، رونق گرفت.

وحيد بهبهانى (م:١٢٠٦- هـ .ق.) (٨)در آن زمان در شهر بهبهان اقامت داشت. زندگى در اين شهر دور افتاده، او را از شركت فعّال در نزاع بين اخباريان و اصوليان بر كنار داشته بود. او احساس كرد كه كنار گذاشتن تفكر اصولى از چرخه اجتهاد و استنباط، خسارت سنگينى به بار خواهد آورد؛ از اين روى، به كربلا مهاجرت كرد و

(٨)اعيان الشيعه، ج٩، ص١٨٢، به نقل از «امل الآمل».