قرب الى الله حركت كند، بلكه دعا مى‌كند هر آنچه را كه خداوند به او عطا كرده به ديگران نيز عنايت فرمايد. حضرت ابراهيم(عليه السلام) خود به مقام تسليم كامل و مقام «أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لله»[١] و به آن‌جا رسيده كه مى‌گويد:

قُل إِنَّ صَلاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيايَ وَمَماتِي للهِِ رَبِّ الْعالَمِين؛[٢] همانا نماز من و [ساير]عبادات من و زندگى و مرگ من، براى خدا، پروردگار جهانيان است.

اما او تنها به اين‌كه اين مقام را خود داشته باشد راضى نيست و به همراه حضرت اسماعيل(عليه السلام) از خداوند درخواست مى‌كنند كه فرزندان و نسل آنان نيز به چنين مقامى نايل شوند:

رَبَّنا وَاجْعَلْنا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَك؛[٣] پروردگارا ما را تسليم خود قرار ده، و از نسل ما امتى فرمان‌بردار خود [پديدآر].

عبادالرحمان نيز پس از آن‌كه براى خودشان دعا كردند و از خداوند خواستند كه به عالى‌ترين كمالات برسند، همسران و فرزندان خويش را نيز مد نظر دارند و براى آنان نيز از خداوند تقاضاى خير و سعادت مى‌كنند: رَبَّنا هَبْ لَنا مِنْ أَزْواجِنا وَذُرِّيّاتِنا قُرَّةَ أَعْيُن. اما به اين مقدار اكتفا نمى‌كنند و اهتمام و حساسيت خود را نسبت به همه كسانى كه اهل تقوا هستند نيز نشان مى‌دهند و خواهان آن مى‌شوند كه آنها را در نيل به كمالات و قرب بيشتر راهبرى نمايند: وَاجْعَلْنا لِلْمُتَّقِينَ إِماما.

«متقى» در مقابل «فاجر» و «تقوا» در مقابل «فجور» قرار مى‌گيرد؛ همان‌گونه كه قرآن مى‌فرمايد:

أَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِينَ كَالْفُجّار؛[٤] آيا پرهيزگاران را همچون پليدكاران قرار مى‌دهيم؟

«متقى» يعنى كسى كه اهل «خودپايى» است، و «فاجر» به معنى كسى است كه دريده و بى‌بندوبار است و قيد و بندى ندارد و تابع هوا و هوس است. شايد بهترين ترجمه براى «فجور» را در فارسى بتوانيم «بى‌بندوبارى» بدانيم. «فجّار» يعنى كسانى كه بى‌قيد و بند هستند و هرچه دلشان بخواهد انجام مى‌دهند و منطقشان اين است كه «هرچه پيش آيد

[١] آل عمران (٣)، ٢٠. [٢] انعام (٦)، ١٦٢. [٣] بقره (٢)، ١٢٨. [٤] ص (٣٨)، ٢٨.