رستگاران - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٩٦ - هم انذار، هم بشارت

هركس اين كارها را انجام دهد مجازات سختى خواهد ديد. عذاب او در قيامت دو چندان مى‌گردد و براى هميشه با خوارى در آن خواهد ماند.

اين آيه هشدار مى‌دهد كسانى كه مرتكب گناهان مذكور شوند مخلد در عذاب خواهند بود و عذابشان نيز دو چندان است، و به علاوه، مورد اهانت قرار خواهند گرفت و به ذلت و خوارى خواهند افتاد.

اما بلافاصله اهرم تبشير را نيز به كار مى‌گيرد و مى‌فرمايد: اگر كسى توبه كرد و عمل صالح انجام داد نه‌تنها گناهانش بخشوده و سياهى‌هاى مربوط به آن پاك مى‌شود؛ بلكه به جاى آن، نامه عملش نورانى و روشن مى‌گردد:

إِلاّ مَنْ تابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلاً صالِحاً فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَنات؛[١] مگر كسى كه توبه كند و ايمان آورَد و كار شايسته انجام دهد، كه خداوند [چنين كسانى را]بدى‌هايشان را به نيكى‌ها تبديل مى‌كند.

اكنون كه آن زشتى‌ها و سياهى‌ها از نامه عمل پاك گرديده و اعمال صالح و نورانى جاى آن را گرفته، آدمى مى‌تواند با افتخار آن را به ديگران هم نشان دهد و مصداق اين آيه گردد كه:

فَأَمّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ فَيَقُولُ هاؤُمُ اقْرَؤُا كِتابِيَه؛[٢] اما كسى كه نامه اعمالش به دست راستش داده شود، گويد: بياييد و نامه عمل مرا بخوانيد.

چرا كه در اين نامه عمل، ديگر اثرى از گناهان نيست و اگر ديگران آن را ببينند مايه رسوايى و خجالت او نمى‌شود. اكنون در اثر توبه، آن سياهى‌ها محو شده و نور ايمان و عمل صالح جايگزين آن گرديده است؛ و چه بشارتى از اين بالاتر! كسى كه گناهى كرده بود كه به سبب آن مستوجب عذاب ابدى گرديده بود، اكنون با عملى كوچك و پشيمانى و عذرخواهى به درگاه خداوند، آن عذاب ابدى از او برداشته شد. با اين حال، خداى متعال مى‌توانست فقط عذاب را از او بردارد، ولى صفحه سياه نامه عملش را همچنان باقى نگاه دارد و در كنار آن، صفحه سفيدى براى توبه و عمل صالحش بازنمايد. اگر اين‌گونه بود، آن‌گاه خجالت و شرمسارى فرد باقى مى‌ماند و ديگر نمى‌توانست نامه