وَلَقَدْ كُنّا مَعَ رَسُولِ الله نَقْتُلُ آبائَنا وَاَبْنائَنا وَاِخْوانَنا وَاَعْمامَنا ما يَزيدُنا ذلِكَ اِلاّ اِيماناً وَتَسْليما؛[١] و ما همراه رسول خدا(صلى الله عليه وآله) با پدران و فرزندان و برادران و عموهايمان پيكار مى‌كرديم و اين امر جز بر ايمان و تسليم ما نمى‌افزود.

آن حضرت اين سخنان را در مقام سرزنش اصحاب خود بيان مى‌كند، كه به سبب روابط خانوادگى و رعايت مسائل قومى و قبيله‌اى و منافع عشيره‌اى نسبت به شركت در جنگ و جدّيت در آن سستى مىورزيدند. حضرت مى‌فرمايد اين رفتار و عملكرد شما كجا و رفتار ما كجا كه در زمان پيامبر(صلى الله عليه وآله) در ركاب آن حضرت رو در روى پدران و فرزندان و برادران و عموهايمان مى‌ايستاديم و با آنها به جنگ مى‌پرداختيم و بر روى آنان شمشير مى‌كشيديم. آنها بر ضد اسلام قيام كرده بودند و در مقابل منافع اسلام و امت اسلامى قد برافراشته بودند و ما تكليف الهى داشتيم كه با دشمن اسلام مبارزه كنيم. در اين راه ملاحظه اين را نمى‌كرديم كه طرف ما پدر، برادر، فرزند يا عمويمان است؛ وقتى كسى دشمن اسلام شد، هركس كه باشد بايد با او مبارزه كنيم. اميرالمؤمنين(عليه السلام)در ادامه اين كلام مى‌فرمايد: خداوند نيز هنگامى كه اين استوارى و پايدارى ما را در انجام تكليف و فرمان خويش ديد، نصرت و يارى خود را بر ما نازل ساخت و ما را بر دشمنانمان پيروز كرد:

فَلَمّا رَأَى اللهُ صِدْقَنا اَنْزَلَ بِعَدُوِّنا الْكَبْتَ وَ اَنْزَلَ عَلَيْنَا النَّصْر؛ پس چون خداوند راستى ما را ديد دشمن ما را خوار گرداند و پيروزى را نصيب ما ساخت.

ما در راه انجام تكليف و فرمان الهى پدر و فرزند و برادر و عمو نمى‌شناختيم و رابطه دوستى و عاطفه خويشاوندى ما را از انجام وظيفه بازنمى‌داشت. وقتى ما عملا صدق و راستى گفتارمان را به اثبات رسانديم و نشان داديم كه حقيقتاً براى خدا كار مى‌كنيم و تسليم امر اوييم و ايمانمان لفظى و شعارى نيست، خداى متعال نيز الطاف و عنايات خود را شامل حال ما كرد و دشمنان ما را منكوب ساخت و ما را بر آنها نصرت و پيروزى بخشيد.

اميرالمؤمنين(عليه السلام) سپس در ادامه مى‌افزايد اگر ما مثل شما بوديم و آن‌گونه كه شما رفتار مى‌كنيد عمل مى‌كرديم، عمود خيمه دين برپا نمى‌شد و نهال دين و ايمان پا نمى‌گرفت و جوانه نمى‌زد:

[١] نهج‌البلاغه، ترجمه و شرح فيض‌الاسلام، خطبه ٥٥.