مجموع این پنج‌وجه که ذکر شد، سبب شده که شیخ الطائفة مرکز اسناد و محور روایات و مجمع اجازات شود.[٨] بر این اساس، طرق و اسناد شیخ طوسی از اعتبار و جایگاه علمی بالایی برخوردار است و دارای نقش کاربردی بسیار ارزشمندی می‌باشد.

تعریف طریق

طریق، در اصطلاح دانش رجال عبارت است از: «الوسائط المتصلة بین الراوی و المروی عنه و یعبر عنه بالسند.»؛[٩] یعنی، واسطه‌هایی که اتصال بین راوی و فرد مروی عنه را برقرار می‌کند و از آن به سند نیز تعبیر می‌شود.

گونه‌های طریق

اسناد و طرق، برای احادیث، کتب و اصول به‌کار می‌روند، بر این اساس، استفاده از اصطلاح طریق حدیث، طریق کتاب و طریق اصل در میان رجالیون و محدّثان رایج است.

طریق حدیث: مانند آنچه در مشیخه‌ی شیخ صدوق و مشیخه‌ی شیخ طوسی ملاحظه می‌شود که به طریق شیخ صدوق و طریق شیخ طوسی معروف است.

طریق اصل یا کتاب: مانند آنچه در فهرست نجّاشی و فهرست شیخ طوسی مشهود است.

حالات طریق

تمام ویژگی‌ها و حالت‌های مختلف موجود در اسناد به روایات، در اسناد به اصول و کتاب‌ها نیز وجود دارد، به این معنی:

الف) همان‌گونه که سند حدّ اعتبار حدیث را معیّن می‌کند، طریق به کتاب و اصل نیز حدّ اعتبار آن‌ها را مشخّص می‌سازد.[١٠] به‌ عبارت دیگر: همان‌گونه که صحّت سند حدیث موجب

[٨]. ر.ک: میراث اسلامی ایران، دفتر دوم، ص٣٧٧ و ٣٧٨. (با تلخیص و تصرّف)

[٩]. مشیخه‌ النجّاشی، ص٨٧.

[١٠]. یادآوری: این موضوع مورد قبول همگان نیست؛ بلکه بعضی‌ها با کلیّت آن مخالف هستند؛ ولی از باب قضیه‌ی موجبه جزئیه محلّ اتّفاق است.