حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٣٦ - نکته نگاری برای حدیث
تذّکر
هرچند دربارهی روایات تفسیر قمی و مرسل بودن سند بسیاری از آنها، حرف و حدیثهایی هست و اعتبار سند ایشان این خاصیّت را دارد که اشاره قرآن به تداوم نسل بشر از نوح و غیر نوح را برجسته و راه جمع این دو را ارایه کرده است.
• تکریم مادر حقّ فرزند بر پدر
احترام فرزندان به مادر و تکریم او از ارزشها و هنجارهای دیرین در جوامع بشری است. مادر از آنرو که با فداکاری و با جان و دل برای فرزند تلاش میکند، شایستهی سپاس و ستایش شناخته میشود. ادیان الهی بهویژه اسلام توصیههای بسیاری در این زمینه به فرزندان دارند؛ امّا نکتهی جالب در این میان، تأکید خاصّ پیامبر اکرم٤ به گرامیداشت مقام مادر از سوی همسرانشان است، با این بیان که این تکریم، جزء حقوق فرزندان بر پدرانشان است:
«علی بن محمّد، عن ابنجمهور، عن أبیه، عن فضالة بن أیوب، عن السکونی قال: دخلت على أبیعبداللَّهD... فقال: قال رسولالله٤: حقّ الولد على والده إذا کان ذکرا أن یستفره أمه (أی یستکرم أمه) و یستحسن اسمه و یعمله کتاب الله و یطهره و یعلمه السباحة و إذا کانت أنثى أن یستفره أمها و یستحسن اسمها و یعلمها سورة النور... .»[٣٣٥]
حقّ فرزند بر پدر، این است که اگر پسر است، مادرش را گرامى دارد و نام نیکو بر او نهد و کتاب خدا را به او آموزش دهد و او را پاک گردانَد و شنا به او یاد دهد و اگر دختر است، مادرش را گرامى دارد و نام نیک بر او نهد و سوره نور را به او آموزش دهد... .
چنانکه پیداست؛ گرامیداشت مادر کودک از سوی پدر، دو بار تکرار شده، هم در فرضی که نوزاد پسر است و هم در فرضی که دختر است؛ این بدان معنا است که تکریم مادر مورد تأکید قرار گرفته است.
بر اساس این روایت، نخستین کسی که باید دربارهی مادر نیکی کند و او را گرامی بدارد، شوهرش است که پدر فرزند است. قرار گرفتن "تکریم مادر" در ردیف حقوق فرزند بدین معنا است که گرامیداشت مادر فرزند از سوی پدران تأثیر فراونی در سرنوشت فرزندان دارد؛
[٣٣٥] . الکافی، ج٦، ص ٤٨، ح ٦.