حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٩ - آشنایی با طریق شیخ طوسی و نقش کاربردی آن
طریق پنجم: ابن ابیجیّد عن ابنالولید عن الصفّار عن یعقوب بن یزید عن ابن ابیعمیر؛
طریق شش: ابن ابیجیّد عن ابنالولید عن الصفّار عن محمّد بن الحسین عن ابن ابیعمیر؛
طریق هفتم: ابن ابیجیّد عن ابنالولید عن الصفّار عن ایوب بن نوح عن ابن ابیعمیر؛
طریق هشتم: ابن ابیجیّد عن ابنالولید عن الصفّار عن ابراهیم بن هاشم عن ابن ابیعمیر؛
طریق نهم: ابن ابیجیّد عن ابنالولید عن الصفّار عن محمّد بن عیسی عن ابن ابیعمیر.
بررسی طریق
١. جماعة
شیخ طوسی در بسیاری از اسناد و طرق به اصول و مصنّفات؛ عبارت «عدّة» یا «جماعة» را بهکار برده است.[٢٨] ممکن است، بعضی تصوّر کنند که همین امر موجب ضعف طریق میگردد؛ زیرا افرادی که در این «عدّة» و «جماعة» هستند، مجهول و ناشناختهاند؛ در حالی که این تصوّر درست نیست؛ زیرا قراینی وجود دارد، مبنی بر اینکه مراد شیخ از این عبارت، شیخ مفید و دیگر مشایخ معروف ایشان است، از جمله قراین موارد ذیل است:
در ترجمهی احمد بن حسن اسفرائنی مینویسد:
«اخبرنا عدة من اصحابنا؛ منهم الشیخ ابوعبدالله محمّد بن محمّد بن النعمان المفید و الحسین بن عبیدالله و احمد بن عبدون و غیرهم.»[٢٩]
و نیز در ترجمه جعفر بن محمّد بن قولویه نوشته است:
«اخبرنا جماعة؛ منهم الشیخ ابوعبدالله محمّد بن محمّد بن النعمان المفید و الحسین بن عبیدالله و احمد بن عبدون و غیرهم.»[٣٠]
افزون بر اینکه در سند مورد بحث، «جماعة عن محمّد بن علی بن الحسین...» مراد شیخ طوسی از «جماعة» افرادی مانند: شیخ مفید، حسین بن عبیدالله غضائری، جعفر بن حسن بن حسکه، محمّد بن سلیمان حمرانی(حمدانی) است که در طریق شیخ طوسی به کتب و روایات شیخ صدوق قرار گرفتهاند.
[٢٨]. ر.ک: الفهرست، ش٦، ١٥، ١٦، ١٧، ١٨، ١٩، ٣٣، ٩٢، ١١٧، ١٤١ و... .
[٢٩]. الفهرست، ص٦٧، رقم٨٤ .
[٣٠] . همان، ص١٠٩، رقم١٤١.