حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٢٣ - آشنایی با طریق شیخ طوسی و نقش کاربردی آن
سپس ادلهی چهارگانهای را بر وثاقت احمد بن محمّد بن یحیی اقامه میکند و همهی آنها را تضعیف و رد مینماید و در پایان مینویسد:
«فالمتحصل مما ذکرناه؛ ان الرجل مجهول؛ کما صرح به جمع منهم صاحب المدارک.»[٤٩]
ابیه(محمّد بن یحیی؛ ابوجعفر العطّار القمی)
نجّاشی دربارهی او مینویسد:
«شیخ اصحابنا فی زمانه ثقة عین کثیر الحدیث.»[٥٠]
بنابراین، طریق شیخ طوسی به محمّد بن علی بن محبوب در مشیخه به جهت آنکه (احمد بن محمّد بن یحیی) در آن قرار گرفته ضعیف است؛ چنانکه آیتالله خویی به آن تصریح نموده است؛[٥١] ولی طریق شیخ طوسی به محمّد بن علی بن محبوب در الفهرست صحیح است. شیخ در الفهرست ذیل عنوان: محمّد بن علی بن محبوب الاشعری القمی مینویسد:
«له کتب و روایات... . اخبرنا بجمیع کتبه و روایاته:
الحسین عبیدالله و ابن ابیجیّد عن احمد بن محمّد بن یحیی عن ابیه عن محمّد بن علی بن محبوب. و اخبرنا جماعه عن ابیالمفضل عن ابنبطه عن محمّد بن علی بن محبوب. و اخبرنا جماعه عن محمّد بن علی بن الحسین عن ابیه و محمّد بن الحسن عن احمد بن ادریس عن محمّد بن علی بن محبوب.»[٥٢]
بررسی طریق
چنانکه ملاحظه میشود، شیخ طوسی به کتب و روایات محمّد بن علی بن محبوب پنج طریق ذکر نموده است.
طریق اوّل: الحسین بن عبیدالله عن احمد بن محمّد بن یحیی عن ابیه عن محمّد بن علی بن محبوب.
[٤٩]. معجم رجال الحدیث، ج٢، ص٣٢٨ ـ ٣٣٠.
[٥٠]. رجال نجّاشی، ص٣٥٣، رقم٩٤٦.
[٥١]. معجم رجال الحدیث، ج١٧، ص٨ (و الطریق ـ ای طریق الصدوق الی محمّد بن علی بن محبوب ـ کطریق الشیخ الیه صحیح فی الفهرست دون المشیخة.)
[٥٢]. الفهرست، ص٤١١، رقم٦٢٤.