حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٩٨ - هماهنگی در اخبار فدک
«گواهی میدهم که وقتی خداوند بر رسولخدا این آیه را نازل فرمود: «فآت ذا القربی حقّه» فدک را به فرمان الهی به فاطمه داد.»
چنین گواهی حکایت از آن دارد که پیش از آن، سخن از بخشش بوده و الّا این گواهی با آن ادّعا هماهنگ نخواهد بود. در نتیجه واژهی «میراث» در کلام حضرت فاطمهJ به معنای بخشش است. مقایسهی سند این روایت با روایت اوّل از دستهی اوّل نشان میدهد که هر دو روایت یکی است و چنین ایرادی در آن دیده نمیشود.
در روایت «ب» در قسم دوم از دسته سوم گاهی سخن از ارث میشود و گاه از بخشش، بعید نیست، در این روایت هم «ارث» به معنای مطلق چیزی است که به کسی میرسد؛ هرچند در حیات باشد و احتمال افتادگی و تصحیف هم میتوان داد.
مطالبه از سوی امام علی(ع)
از یک طرف در خبرهای متعدد آمده است که حضرت فاطمهJ مستقیماً با ابوبکر دربارهی حقانیّت خویش بحث کرد و از طرف دیگر در خبر اوّل از دستهی اوّل گذشت که امام علی(ع) از ابوبکر احقاق حق کرد. گفتیم که خبر اوّل از دستهی اوّل، همان خبر «الف» در قسم دوم از دستهی سوم است. طبق روایت دستهی سوم، ابتدا حضرت زهراJ با ابوبکر سخن گفت و پس از ردّ حقّانیّتش، با ناراحتی برگشت و امام علی(ع) با مشاهدهی این وضع، به مسجد رفت و با ابوبکر سخن گفت؛ امّا در روایت دستهی اوّل، تنها نیمهی دوم از این خبر آمده؛ یعنی، سخن گفتن امام علی(ع) با ابوبکر.
ناگفته نماند که قضیهی فدک اینگونه نبود که ابوبکر آن را بگیرد و خواستهی حضرت زهراJ در یک جلسه رد شود و قضیه تمام شود؛ بلکه این ماجرا از همان آغاز رحلت پیامبر شروع شد و بحثها و کشمکشها تا رحلت حضرت فاطمهJ ادامه یافت و هر روایت، گوشهای از این ماجرا را نقل کرده است.
برگرداندن فدک
طبق برخی روایتهای پیشگفته، ابوبکر فدک را برگرداند؛ امّا عمر نگذاشت و از برخی دیگر استفاده شد که برنگرداند.
گفتیم که ظاهراً حضرت زهراJ در دو یا چند جلسه با ابوبکر سخن گفت. در یک جلسه سخن از بخشش کرد و ابوبکر فدک را برگرداند؛ امّا عمر نگذاشت. روایت «ب» از