در برخی آمده است که ابوبکر فدک را کتبی برگرداند و عمر نوشته‌ی ابوبکر را گرفت و نگذاشت فدک به دست حضرت برسد؛[٢٤٤] امّا از برخی دیگر استفاده می‌شود که ابوبکر برنگرداند.[٢٤٥] بر اساس روایاتی، ابوبکر ادّعا کرد که خودش از پیامبر شنیده است که ارثی نمی‌گذارد؛[٢٤٦] امّا خبرهایی می‌گویند که شاهدانی به این سخن پیامبر گواهی دادند.[٢٤٧] طبق بیشتر خبرها حضرت زهراJ به تنهایی ادعای مالکیّت فدک را داشت؛ امّا از برخی از خبرها برمی‌آید که عباس (عموی پیامبر) نیز مدّعی ارث بود.

روایات

احادیثی که برخورد امام علی(ع) و حضرت فاطمهJ با ابوبکر و سخنان میان آن‌ها را گزارش کرده‌اند، از جهت بخشش یا ارث بودن فدک، چهار دسته هستند:

دسته‌ی اوّل ـ بخشش

در برخی روایات تنها سخن از بخشش است:

الف) أبی ـSـ قال: حدثنا علیّ‌ بن إبراهیم عن أبیه عن ابن أبی‌عمیر عمن ذکره عن أبی‌عبداللهD قال: لمّا منع أبوبکر فاطمةJ فدکاً و أخرج وکیلها، جاء امیرالمؤمنینD إلی المسجد و أبوبکر جالس و حوله المهاجرون و الأنصار، فقال: یا أبابکر! لَم منعت فاطمةJ ما جعله رسول‌الله٤ لها و وکیلها فیه منذ سنین؟ فقال أبوبکر: هذا فئ للمسلمین فإن أتت بشهود عدول و إلا فلاحق لها فیه. قال: یا أبابکر تحکم فینا بخلاف ما تحکم فی المسلمین؟! قال: لا. قال أخبرنی لو کان فی ید المسلمین شئ فادعیت أنا فیه ممن کنت تسأل البیّنة. قال أیاک کنت أسأل. قال: فإذا کان فی یدی شیء فادعی فیه المسلمون تسألنی فیه البیّنة؟ قال: فسکت أبوبکر، فقال عمر: هذا فیء للمسلمین و لسنا من خصومتک فی شیء ... .[٢٤٨]

[٢٤٤]. تفسیر القمی، ج٢، ص١٥٥؛ الکافی، ج١، ص٥٤٣، ح٥؛ تهذیب‌الاحکام، ج٤، ص١٤٨، ح٤١٤؛ مقنعة، ص٢٨٩.

[٢٤٥]. قرب الاسناد، ص٩٩، ح٣٣٥.

[٢٤٦]. سنن ترمذی، ج٣، ص٨١، ص١٦٥٨؛ الإمامة و السیاسة، ج١، ص٣١؛ صحیح بخاری، ج٨، ص٣؛ صحیح مسلم، ج٣، ص١٣٨١، ح٥٣؛ مصنّف عبدالرزاق، ج٥؛ ص٤٧٢، ح٩١٧٧٤؛ مسند احمد، ج١، ص٣٢، ح٥٨؛ شرح نهج‌البلاغه، ج١٦، ص٢١٨.

[٢٤٧]. اختصاص، ص١٨٣؛ تفسیر القمی، ج٢، ص١٥٥؛ قرب الاسناد، ص٩٩، ح٣٣٥.

[٢٤٨]. علل الشرائع، ج١، ص١٩٠، ح١.