حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٨٣
جمعآورى و حفظ احادیث و كثرت اساتید به مقام "شیخ منتجبالدین" مىرسد. موضوع این کتاب چنانکه از نام آن پیدا است، فهرست اسامى علماى شیعه و كتابهاى آنان است. "شیخ منتجبالدین" كتاب حاضر را به امر «عزّالدین یحیى بن ابى الفضل» نقیب قم نوشته است. متن این كتاب در جلد ١٠٢ در صفحات ٢٠٠ تا ٢٩٧ آمده است.
٢١ـ رسالة الخلعیة
رسالهی مختصری است از سیّد میرمحمّدباقر داماد(م١٠٤٠هـ) است. آنچه در شخصیّت علمى ایشان غلبه دارد، مهارت وى در حکمت و فلسفه است؛ به طورى که او را «معلّم ثالث» خواندهاند و او نیز خود را «معلّم» مىخواند و شأن خود را کمتر از ابونصر فارابى نمىدید. از اینرو، در برخى از تألیفات خویش مىگوید: «قال شریکنا فى التعلیم ابونصر فارابی.»[٤٧٣] و بهمنیار را که از بزرگترین شاگردان ابنسینا بود، شاگرد خویش مىپنداشت و اگر مىخواست، از او قولى نقل کند، مىگفت: «قال تلمیذنا بهمنیار»[٤٧٤]؛ شاگرد ما بهمنیار گفت.
این رساله در باب حالات نماز بوده و وجه تسمیهی آن به خاطر تشبیه كردن نماز به: "خلع النفس از بدن در هنگام نماز خواندن" است؛ بنابراین، بعضی قایل هستند كه اسم آن میبایست «الخلعة» باشد.[٤٧٥] علّامه مجلسی این رساله را در ضمن منتخب كتاب سلافة العصر سیّدعلیخان شیرازی بیان میكند. متن این رساله در جلد ١٠٦ در صفحات١٢٥ تا ١٤٥ آمده است.
ملحقات
در این بخش، سه دسته از کتب بیان میشود:
١. کتبی که فقط بخشی از آن در زمان علّامه مجلسی موجود بوده و علّامه نیز همان قسمت را در بحارالانوار آورده است.
٢. کتبی که بعد از تألیف بحارالانوار به وسیلهی "میرزا حسین نوری" صاحب مستدرک الوسائل به بحارالانوار افزوده شده است.
٣. کتبی که ایشان فقط منتخب آن را ذکر کرده است.
[٤٧٣]. تذکرة الاولیاء، محمّد بن سلیمان تنکابنی، ص١٧٨.
[٤٧٤]. قصص العلماء، محمّد تنکابنی، ص٣٣٣.
[٤٧٥]. الذریعة إلی تصانیف الشیعة، ج٧، ص٢٤١.