اباصلت می‌پرسد از امام صادقD براى ما روایتى نقل شده است كه آن‌ حضرت فرمودند: هركس مطلبى را بیاموزد تا با افراد نادان بحث‌وجدل كند یا با علمای به مباهات و فخر فروشى بپردازد و یک جماعتى از مردم را به ‌سوى خود متوجّه كند، چنین شخصى اهل جهنّم است، امام رضاD فرمودند: جدّم درست فرمودند، آیا می‌دانى سفها و نادانان چه كسانى هستند؟ "عرض كردم": خیر، یابن‌ رسول‌الله! حضرت فرمودند: آنان داستان‌پردازان اهل ‌سنّت هستند. آیا می‌دانى علما چه كسانى هستند؟"عرض كردم": خیر، یابن رسول‌اللَّه! حضرت فرمودند، آنان علمای آل‌ محمّدF هستند كه خداوند اطاعت و دوستی آن‌ها را واجب كرده است،" سپس فرمودند: آیا می‌دانى منظور آن‌ حضرت از این‌كه فرموده‌اند تا مردم را به‌سوى خود متوجّه كند، چه بوده است؟ عرض كردم خیر، فرمود: به خدا قسم! منظور آن‌ حضرت، ادّعاى نابجا و نارواى امامت است و هر شخصی چنین كند، اهل جهنّم خواهد بود.[٢٢٧]

"خطیب بغدادی" از وی سخنی را نقل كرده كه به‌خوبی شاهد این تغییر نگرش وی است. در این گزارش راوی می‌گوید اباصلت می‌گفت: «كلب للعلویة خیر من جمیع بنی أمیة» به او گفته شد، چه می‌گویی؟ عثمان هم در شمار بنی‌امیه است و اباصلت پاسخ داد، آری می‌دانم كه عثمان هم در شمار بنی‌امیه است.» [٢٢٨]

این تغییر اندیشه سبب شده بود، در همان زمان حیات وی نیز رجالیان و اهل‌ حدیث عامّه در وثاقت و نوع نگرش وی تردید كنند؛ بنابراین، پرسش‌های متعدد آنان از مشایخ اهل‌حدیث درباره‌ی وثاقت اباصلت ـ كه پیش از این گذشت ـ از پس‌لرزه‌های همین تغییر اندیشه است. به هر تقدیر وثاقت "اباصلت" بین رجالیان شیعه و بخشی از رجالیان عامّه ـ نظیر یحیی ‌بن معین ـ پذیرفته شده است. می‌توان امامی بودن وی را نیز با توجّه به تصریح‌های گسترده‌ی عامّه، مخالفت ایشان با وی به جهت اند‌یشه‌ی شیعی‌ او و روایات متعدد وی، در متون امامیه كه حاكی از اندیشه او است، اثبات كرد. گفتنی است؛ أباصلت عبدالسّلام ‌بن صالح هروی در روز چهارشنبه، بیست و چهارم شوّال سال ٢٣٦ق به دیار باقی شتافت.[٢٢٩]

[٢٢٧]. عیون اخبارالرضاD، ج٢، ص٢٧٥، ح٦٩، ترجمه‌ی غفارى و مستفید، ج‌١، ص٦٢١.

[٢٢٨]. تاریخ بغداد، ج١١، ص٤٨، ش٧٢٨.

[٢٢٩]. تاریخ بغداد، ج١١، ص٤٨، ش٧٢٨.