اندک نماید و شکرش براى خدا کم شود، به کسی که از نظر مالی از تو پایین‌تر است، بنگر تا شکرگذار نعمت خدا باشی و بدین وسیله از فزونی نعمتش بهره‌مند گردی و در زیر سایه‌ی بخشش او ساکن شوی‌.

عموم جوامع از لحاظ اقتصادی به سه طبقه؛ ثروتمند، متوسط و فقیر تقسیم می‌شود‌. میزان برخورداری از تمکّن مالی بر اندیشه، رفتار و موقعیّت‌ افراد تأثیرگذار است‌. در این میان طبقه‌ی ثروتمند به دلیل برخورداری بیش از حدّ متعارف، دچار غفلت می‌شود و در پی لذّت‌جویی بیشتر، از واقعیّت‌های زندگی انسانی فاصله می‌گیرد‌. از سوی دیگر طبقه‌ی فقیر نیز به دلیل برخوردار نبودن از امکانات، فرصت حضور در عرصه‌های گوناگون اجتماع را ندارد و از این‌رو بسیاری از استعدادهای انسانی این قشر، به مرحله‌ی شکوفایی نمی‌رسد و بدین ترتیب آن‌ها از نقش‌آفرینی متعارف در جامعه، باز می‌مانند‌. آنچه درباره‌ی این دو طبقه گفته شد، نسبی است و چه ‌بسا افرادی در یکی از این دو طبقه باشند؛ ولی از آفات حاکم بر طبقه‌شان، مصون مانده باشند‌.

طبقه‌ی متوسط از یک‌سو به دلیل برخورداری نسبی و از سوی دیگر مصون بودن از آفت ثروتمندان، بیش از طبقات دیگر، امکان بروز استعداد دارد؛ بدین جهت می‌توان این قشر را خاستگاه اصلی گوهرهای انسانی دانست؛ چرا که این قشر مانند زمینی است که به اندازه، بدان آب و کود داده شده و بذرهای نهادینه شده در آن به مرور جوانه می‌زنند و رشد می‌کنند و هر کدام به گیاه و درختی خاص تبدیل می‌شوند، این در حالی است که در زمین خشک یا زمینی که بیش از حد آب و کود دیده، حتّی اگر بذر گیاه جوانه بزند، باز به مراحل رشد و تکامل نمی‌رسد‌. این قشر با داشتن درجات مختلف، گستره‌ی جمعیّتی بسیاری از جامعه را شامل می‌شود‌. به‌ عبارت دیگر توده‌ی مردم (اکثریّت‌) از طبقه‌ی متوسط هستند‌. گفتنی است، امروزه جایگاه و ارزش طبقه‌ی متوسط شناخته شده و کارگزاران وادی فرهنگ و سیاست، پیشبرد برنامه‌های فرهنگی و سیاسی را، نیازمند کمک و همراهی این قشر می‌دانند و از این‌رو برای تأثیرگذاری بر این قشر، سرمایه گذاری‌های کلانی دارند‌.

_•تبیین به ‌جای دشنام

در این یادداشت، فرازی از سخنان امیرمؤمنان(ع) در نهج البلاغه مورد توجّه قرار گرفته است‌.