حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٩١ - هماهنگی در اخبار فدک
دستهی سوم ـ بخشش و ارث
اخباری که از ارث و هبه هر دو سخن گفتهاند. این روایات دو قسم هستند:
قسم اوّل. در روایتی آمده که حضرت زهراJ در ابتدا از هبه سخن گفت و پس از نپذیرفتن ابوبکر، با مطرح کردن ارث، خواست به حقّ خویش برسد:
ممّا رواه محمّد بن سلام بن سار الکوفی بإسناده، عنهاJ: إنّه لما أمر أبوبکر بأخذ فدک من یدیها و قد کان رسولالله٤ أقطعها إیاها لما أنزل الله عزّوجلّ «و آت ذا القربی حقّه» فکانت ممّا أفاء الله عزّوجلّ علیه. فقال أبوبکر: هی لرسولالله٤. فشهد علیD و امّأیمن ـ و هی ممن شهد له رسولهالله٤ بالجنة ـ أن رسولالله٤ أقطعها ذلک فاطمةJ. فردّ أبوبکر شهادتهما و قال: علی جارّ إلی نفسه و شهادة امّأیمن وحدها لاتجوز. فقالت ابوبکر فاطمةJ: إن لا یکن ذلک، فمیراثی من رسولالله٤. فقال: إن الأنبیاء لایورثون.[٢٥٦]
ابوبکر فرمان داد تا فدک را از دست حضرت بگیرند، در حالی که پس از نزول آیهی «و آت ذا القربی حقّه» رسولخدا فدک را به حضرت زهراJ بخشید. ابوبکر گفت: فدک برای رسولخدا٤ بود.
علی(ع) و امّیمن ـ که پیامبر گواهی به بهشت رفتن امّیمن داده بود ـ شهادت دادند که رسولخدا آن را به فاطمهJ بخشید. ابوبکر شهادت آن دو را نپذیرفت و گفت: علی به نفع خود گواهی میدهد و امّایمن به تنهایی (به دلیل زن بودن) کافی نیست. فاطمهJ فرمود: حال که چنین است؛ پس به عنوان میراثم از رسولخدا به من بده. ابوبکر گفت: پیامبران از خود چیزی به ارث نمیگذارند.
قسم دوم. در برخی چنین ترتیبی نیست:
الف) حدثنی أبی عن ابن أبیعمیر عن عثمان بن عیسی و حماد بن عثمان عن أبیعبداللهB قال: لما بویع لأبیبکر و استقام له الأمر علی جمیع المهاجرین و الأنصار، بعث إلی فدک فأخرج وکیل فاطمة بنت رسولالله٤ منها فجاءت فاطمةJ إلی أبیبکر، فقالت: یا أبابکر منعتنی عن میراثی من رسولالله٤ و أخرجت وکیلی من فدک و قد جعلها لی رسولالله٤ بأمرالله؟ فقال لها: هاتی علی ذلک شهوداً. فجاءِت بامّأیمن. فقالت: لا أشهد حتّی أحتج یا أبابکر علیک بما قال
[٢٥٦]. شرح الاخبار، ج٣، ص٣٢، ح٩٧٣.