این رساله به‌ وسیله‌ی امام هادیD نوشته شده است. جبر و تفویض به خلق اعمال و افعال آدمی بر می‌گردد و از مسایل مهمّ کلامی محسوب می‌گردد. در الذریعه آمده است: «نخستین کسی که درباره‌ی مسأله‌ی جبر و تفویض از وی سؤال شد، امام هادیD بود که در جواب آن رساله‌ی مستقلی نوشت و شیخ حسن‌ بن علی‌ بن شعبه آن رساله را تحت عنوان رسالتهD فی الرد علی اهل الجبر و التفویض در ضمن کتاب تحف العقول آورده است.[٤٤٣] متن این رساله در جلد ٥ در صفحات ٦٨ تا ٨٤ آمده است.

٤ـ رسالة فی جواب المسائل السرویة

این رساله از ابوعبدالله محمّد بن محمّد بن نعمان‌ معروف به "شیخ مفید"(متوفّای٤١٣هـ) است. نجّاشی از این کتاب به اسم مسأله‌ الموضحة یاد کرده است، این رساله به جواب بعضی از مسایل مبهم آن زمان پرداخته است، مانند: تزویج عثمان، مسأله‌ی رجعت، عالم ذر و این‌که تمامی علوم الهی موجود در کائنات بر پیامبر اکرم٤ نازل شده است و اعتقاد به این موضوع از ضروریات دین اسلام است. در بخش آخر نیز از عفو صحابه‌ی كبار و اخراج آن‌ها از آتش در روز قیامت جواب داده است. از این کتاب دو نسخه‌ی خطّی پیدا شده است که هر دو نسخه به خطّ "شیخ شرف‌الدین علی مازندرانی" بوده که یکی در نجف و دیگری در نواحی فیض‌آباد موجود بود.[٤٤٤] متن این رساله در جلد ٥ در صفحات٢٦١ تا ٢٦٧ آمده است.

٥ـ المسائل

این كتاب نوشته‌ی على‌ بن جعفر عریضی، فرزند امام جعفر صادقD است. ایشان از ثقات و اجلّای اصحاب بودند و تمامی رجالیون، او را ثقه و مورد تأیید امامD معرّفی کرده‌اند.[٤٤٥] این کتاب شامل مجموعه‌ی سؤال‌ها و جواب است كه على‌ بن جعفر از برادر بزرگوار خویش امام موسى كاظمD گزارش نموده است. این كتاب از اصول معتبر شیعه

[٤٤٣]. الذریعة الی تصانیف الشیعة، آغابزرگ تهرانی، ج٥، ‌ص ٨٥.

[٤٤٤]. الذریعة الی تصانیف الشیعة، آغابزرگ تهرانی، ج٢، ‌ص٨٣.

[٤٤٥]. فهرست شیخ طوسی، ص٢٦٤، ش٣٧٧؛ رجال شیخ طوسی، ص٣٥٩، ش٥٣١٧؛ خلاصة الاقوال علّامه حلّی، ص٩٢، ش٤.